تأثیرات قدرتمند یک بازی در درمان کودکان
بازی‌هایی که قرار است کودکان اوتیسمی و مبتلا به فلج مغزی را به تمرین‌های حرکتی نزدیک‌تر کنند، حالا به یکی از محصولات یک استارتاپ ایرانی تبدیل شده‌اند.
گروه علم وپیشرفت خبرگزاری فارس؛ برای بسیاری از خانواده‌هایی که کودکی با اختلالات رشدی یا حرکتی دارند، مسیر توانبخشی فقط به پذیرش یک واقعیت پزشکی محدود نمی‌شود و ادامه دادن درمان، خود به یک چالش تبدیل می‌شود. خانواده‌ای را تصور کنید که برای هر جلسه کاردرمانی یا گفتاردرمانی باید مسافتی طولانی را از یک شهر کوچک تا مرکز استان طی کند؛ هزینه رفت‌وآمد، هزینه جلسات و دشواری هماهنگ کردن زمان درمان با زندگی روزمره، ممکن است به مرور خانواده را از ادامه مسیر منصرف کند. در چنین شرایطی، فاصله جغرافیایی عملاً به یکی از موانع دسترسی کودک به خدمات توانبخشی تبدیل می‌شود.
این مسئله برای کودکانی که به مداخلات مستمر نیاز دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. توانبخشی معمولا فرایندی کوتاه‌مدت نیست و تداوم تمرین‌ها می‌تواند نقش مهمی در حفظ و تقویت مهارت‌های کودک داشته باشد. بنابراین هر راهکاری که بتواند بخشی از این تمرین‌ها را با هزینه کمتر و در محیط خانه در دسترس خانواده قرار دهد، می‌تواند بخشی از یک خلأ جدی در دسترسی به خدمات توانبخشی را پوشش دهد.
در همین نقطه است که فناوری‌های در قالب بازی می‌تواند از یک ابزار سرگرمی فراتر برود و به بخشی از فرایند درمان تبدیل شود؛ بازی‌هایی که علاوه بر ایجاد انگیزه برای کودک، بتوانند حرکات و تمرین‌های مورد نیاز او را نیز در قالبی ساده و قابل استفاده در خانه دنبال کنند.
یکی از استارتاپ‌های حاضر در بخش استارتاپی نمایشگاه اینوتکس ۱۴۰۵، فعالیت خود را در همین مسیر دنبال می‌کند؛ مجموعه‌ای که از سال ۱۴۰۲ فعالیتش را آغاز کرده و تمرکز خود را بر توسعه محصولات توانبخشی هوشمند در حوزه پزشکی و بازی‌سازی گذاشته است.
حدیث سیف، مدیر توسعه نرم‌افزار این شرکت فناور، درباره ایده شکل‌گیری این محصولات می‌گوید: «احساس نیاز به این محصول این بود که در شهرهای دورافتاده و شهرهای کوچک، خیلی از مردم به گفتاردرمانگر و کاردرمانگر دسترسی ندارند و همین مداخلات درمانی را برای بچه‌هایشان رها می‌کنند؛ یا به خاطر هزینه یا به خاطر دسترسی نداشتند.»
ایده اصلی، این است که بخشی از تمرین‌هایی که در جلسات کاردرمانی انجام می‌شود، با استفاده از بازی‌های تعاملی و ابزارهای هوشمند به فضای خانه منتقل شود. در این مدل، کودک به جای آنکه صرفا با یک ابزار درمانی مواجه باشد، از طریق بازی با تمرین‌ها درگیر می‌شود و خانواده نیز می‌تواند بخشی از فرآیند را در خانه دنبال کند.
سیف توضیح می‌دهد: «همان کارهایی که در سشن‌های کاردرمانی انجام می‌شود، در خانه می‌توانند با این بازی‌ها یک‌جورهایی کنترلش کنند و این کارها را خودشان به صورت خودکار در خانه انجام بدهند.»
تمرکز این استارتاپ تنها بر تولید یک بازی سرگرمی نیست؛ بلکه بازی و فناوری در خدمت توانبخشی قرار گرفته‌اند. هدف، طراحی محصولاتی است که بتوانند برای کودکانی با نیازهای متفاوت، از جمله کودکان دارای اوتیسم و فلج مغزی (CP)، امکان تمرین بیشتر و دسترسی ساده‌تر به مداخلات توانبخشی را فراهم کنند.
به گفته مدیر توسعه نرم‌افزار این شرکت، چشم‌انداز این محصولات نیز فراتر از انجام چند تمرین ساده است: «بتوانند در آینده، مثلا بچه‌های اوتیستیک و بچه‌های CP یعنی پالسی یا فلج مغزی، زندگی مستقل‌تر و بهتری داشته باشند.»
یکی از چالش‌های مهم در مسیر توسعه چنین محصولاتی، هزینه تمام‌شده آنهاست. اگر قرار باشد یک فناوری توانبخشی به دست خانواده‌هایی برسد که در مناطق کم‌برخوردار زندگی می‌کنند، قیمت محصول نمی‌تواند خود به مانعی تازه برای استفاده از آن تبدیل شود.
این تیم تلاش کرده در انتخاب قطعات و طراحی محصول، هزینه را تا حد امکان پایین نگه دارد. سیف در این‌باره می‌گوید: «هزینه‌ها را سعی کردیم خیلی کم کنیم؛ مثلا ارزان‌ترین سنسور با بهترین کیفیت را پیدا کردیم. میکروکنترلرهایی که استفاده کردیم، سعی کردیم با کمترین قیمت باشند و در کل قیمتش کمتر از ۱۰، ۱۵ میلیون تومان می‌شود.»
کاهش هزینه البته به معنای وابستگی به نمونه‌های خارجی نیست. به گفته این مجموعه، طراحی و تولید محصولات از ابتدا تا انتها در داخل کشور انجام شده است. سیف تأکید می‌کند: «صفر تا صد محصول بومی است.»
این تیم در حال حاضر دو پلتفرم را توسعه داده است که یکی از آنها به ثبت اختراع نیز رسیده و توسعه محصولات همچنان ادامه دارد. برنامه آنها این است که در کنار توسعه خود پلتفرم‌ها، مجموعه بازی‌های قابل استفاده روی هر یک از این بسترها را نیز افزایش دهند تا دامنه کاربرد محصولات محدود به یک تمرین یا یک گروه خاص از کاربران نباشد.
شروع فعالیت این استارتاپ به سال ۱۴۰۲ بازمی‌گردد؛ زمانی که این مجموعه زیر نظر مرکز رشد دانشگاه آزاد کرج قرار گرفت. فعالیتی که در ابتدا با حضور چند کارآموز آغاز شد، به مرور توسعه پیدا کرد و به شکل‌گیری یک تیم و محصولات تخصصی‌تر در حوزه توانبخشی هوشمند رسید.
حضور در رویدادهایی مانند اینوتکس نیز بخشی از مسیر معرفی و توسعه این کسب‌وکار بوده است. این مجموعه در کنار حضور در نمایشگاه‌ها و رویدادها، از فرصت‌های حمایتی و معرفی نیز استفاده کرده است.
سیف درباره این حمایت‌ها می‌گوید: «حمایت موقعیتی و ایونت‌هایی که دعوت می‌شدیم؛ مثلاً صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری رفتیم تا جاهایی که می‌توانستند ما را معرفی کنند.»
حضور این استارتاپ در بخش استارتاپی اینوتکس ۱۴۰۵، در واقع بخشی از تلاش برای معرفی محصولی است که مسئله اصلی آن نه صرفا توسعه یک فناوری جدید، بلکه پاسخ به یک نیاز اجتماعی و درمانی است؛ اینکه فاصله جغرافیایی و توان مالی، تا حد امکان مانع دسترسی کودکان به تمرین‌ها و مداخلات توانبخشی نشود.
به منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
#اوتیسم
#توانبخشی_کودکان_اوتیسمی
#اینوتکس
#استارتاپ
