دیتاسنترها چطور برق آمریکا را گران کردند؟
چگونه توسعه بی‌سابقه مراکز داده در ایالت‌های مختلف آمریکا، شبکه برق این کشور را تحت فشار گذاشته و هزینه ارتقای زیرساخت‌ها را به صورت‌حساب خانوارها منتقل کرده است؟
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - یک مرکز داده متوسط ابرمقیاس می‌تواند قیمت برق خانگی را حدود ۴ درصد بالا ببرد و اضافه‌شدن حدود ۱۰ مرکز داده به یک محدوده، در برآورد پژوهشگران با ۱۳ درصد افزایش قیمت برق خانوارها همراه است.
این ارقام از مطالعه‌ای منتشرشده در مرکز پژوهش سیاست اقتصادی اروپا به دست آمده که توسعه دیتاسنترهای مرتبط با موج هوش مصنوعی پس از ۲۰۲۱ را در مناطق خدماتی شرکت‌های برق آمریکا بررسی کرده است. پژوهشگران می‌گویند خانوارها در این میان سهم نامتناسبی از هزینه افزایش تقاضای برق را تحمل می‌کنند.
رشد مصرف برق آمریکا حالا آن‌قدر با توسعه مراکز داده گره خورده که اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش ۶ اکتبر ۲۰۲۶، مصرف برق این کشور را برای سال ۲۰۲۶ حدود ۴۲۸۸ میلیارد کیلووات‌ساعت و برای ۲۰۲۷ حدود ۴۳۵۶ میلیارد کیلووات‌ساعت پیش‌بینی کرده است؛ هر دو رقم رکورد تازه‌ای هستند!
این نهاد افزایش تقاضای بخش تجاری را که دیتاسنترها را هم دربرمی‌گیرد، یکی از عوامل اصلی رشد مصرف می‌داند و پیش‌بینی می‌کند تقاضای این بخش در سال ۲۰۲۷ حدود ۲.۸ درصد بیشتر شود.
برای صنعتی که ظرفیت پردازشی آن باید شبانه‌روزی فعال بماند، این رشد چنددرصدی وقتی روی شبکه ملی جمع می‌شود، به هزاران مگاوات بار تازه تبدیل خواهد شد.
ویرجینیا یکی از واضح‌ترین نمونه‌های اثر این موج را نشان می‌دهد.
مطالعه کمیسیون حسابرسی و بررسی مشترک قانون‌گذاری این ایالت برای شرکت دومینیون، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولید و تأمین انرژی در آمریکا، با فرض مصرف ماهانه ۷۷۹ کیلووات‌ساعت، برآورد کرده است هزینه‌های تولید و انتقال مرتبط با رشد دیتاسنترها می‌تواند قبض واقعی یک مشترک خانگی را از ۱۱۴.۶۸ دلار به ۱۳۹.۳۷ دلار در ماه تا سال ۲۰۵۰ برساند، یعنی افزایشی حدود ۲۱.۵ درصدی.
این برآورد فقط هزینه‌های اضافی تولید و انتقال را محاسبه کرده و هزینه توسعه شبکه توزیع، سرمایه‌گذاری‌های مربوط به قابلیت اطمینان و تورم را در آن نیاورده است. خود مطالعه نیز هشدار می‌دهد که در صورت مهار رشد دیتاسنترها یا تغییر شیوه تخصیص هزینه‌ها، رقم نهایی می‌تواند پایین‌تر باشد.
گزارش رویترز از وضعیت دومینیون نشان می‌دهد این فشار فقط روی کاغذ نیست. هزینه سوخت این شرکت طی پنج سال ۸۸ درصد افزایش یافته و انتظار می‌رود تا میانه ۲۰۲۷ به حدود ۴.۳۵ میلیارد دلار برسد.
سهم برق خریداری‌شده دومینیون از بازار عمده‌فروشی «پی‌جی‌ام» نیز از ۱۴ درصد در سال ۲۰۲۱ به حدود ۲۳ درصد افزایش یافته است.
رویترز گزارش داده رشد دیتاسنترها، همراه با افزایش وابستگی شرکت به بازار عمده‌فروشی، نگرانی درباره فشار بیشتر بر مشترکان خانگی را بالا برده است؛ هرچند دومینیون و فعالان صنعت دیتاسنتر با این برداشت که مراکز داده عامل مستقیم تمام افزایش قبض‌ها هستند، موافق نیستند.
در تگزاس، اثر اندازه‌گیری‌شده فعلاً بیشتر در بازار عمده‌فروشی دیده می‌شود.
داده‌های شورای قابلیت اطمینان برق تگزاس، بر پایه پژوهش بانک فدرال دالاس، نشان می‌دهد دیتاسنترها در فاصله ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۳ درصد به قیمت برق عمده‌فروشی منطقه افزوده‌اند. همچنین برای دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸، اثر مورد انتظار حدود ۱۰ درصد برآورد شده است.
این ارقام به معنی افزایش مشابه در قبض خانوار نیستند، چون قیمت عمده‌فروشی تنها یکی از اجزای قیمت نهایی برق است. فرماندار تگزاس نیز در ژوئن دستور داده بود هزینه زیرساخت برق موردنیاز دیتاسنترها از خود این مراکز دریافت شود تا بر مشترکان خانگی و کسب‌وکارهای کوچک تحمیل نشود.
مناقشه در ویرجینیا به اصلاح تعرفه‌ها رسیده است. به طوریکه کمیسیون شرکت‌های ایالتی این ایالت برای مشتریان بزرگی که ۲۵ مگاوات یا بیشتر تقاضا دارند، سیستم تعرفه‌ای جداگانه ایجاد کرده که از اول ژانویه ۲۰۲۷ اجرا می‌شود.
طبق قواعد جدید، مشتریان بزرگ و از جمله دیتاسنترهای ابرمقیاس باید دست‌کم ۸۵ درصد هزینه‌های انتقال و توزیع مربوط به خدمت خود را، فارغ از میزان مصرف واقعی ماهانه، پوشش دهند.
در واشنگتن نیز کمیسیون فدرال تنظیم انرژی در تصمیم ۲۹ سپتامبر درباره منطقه پی‌جی‌ام گفت مشتریان قدیمی نباید هزینه ناشی از تقاضای جدید را بپردازند و مناطق دارای رشد دیتاسنتری باید مسئولیت هزینه کمبود ظرفیت ایجادشده را بر عهده بگیرند.
مسئله برق دیتاسنترها یک عدد ثابت برای تمام آمریکا ندارد. در یک منطقه، افزایش تقاضا ممکن است با نیروگاه‌های تازه، قراردادهای برق بلندمدت یا توسعه شبکه کنترل شود؛ جای دیگر، کمبود ظرفیت و نیاز به خرید برق گران‌تر می‌تواند فشار بیشتری ایجاد کند.
پژوهش بانک فدرال دالاس نیز نشان می‌دهد اثر دیتاسنترها بر بازار عمده‌فروشی به میزان ساخت‌وساز و سطح استفاده از مراکز بستگی دارد و در سناریوی ساخت‌وساز سنگین، افزایش قیمت بسیار بزرگ‌تر از حالت معمول خواهد بود.
از طرف دیگر، آمازون در ۲ اکتبر اعلام کرد بیش از یک میلیارد دلار طی پنج سال برای جوامع میزبان دیتاسنترهایش، از جمله در حوزه مقرون‌به‌صرفه‌بودن انرژی، سرمایه‌گذاری می‌کند؛ اقدامی که رویترز آن را بخشی از واکنش صنعت به اعتراض‌های فزاینده محلی دانسته است.
سوای هر آنچه که در خصوص مصرف بالای دیتاسنترها و سرازیر شدن هزینه‌های آن روی جیب مردم بحث شد، باید گفت در نهایت برای مصرف‌کننده عادی، این ماجراها به یک سؤال بسیار ملموس ختم می‌شود: وقتی یک دیتاسنتر هزاران مگاوات برق می‌خواهد، صورت‌حساب ساخت نیروگاهی که باید این برق را تأمین کند، جلوی چه کسی باید گذاشته شود؟
تجربه ویرجینیا، تگزاس و منطقه پی‌جی‌ام نشان می‌دهد پاسخ نه واضح است و نه از‌پیش‌تعیین شده؛ چیزی که محتمل است این است که اگر قانون‌گذار هزینه را به مصرف‌کننده بزرگ برگرداند، فشار روی خانوار کمتر می‌شود و اگر هزینه‌ها در شبکه عمومی پخش شوند، بخشی از آن می‌تواند خود را در نرخ برق نشان دهد.
همین‌جاست که رقابت بر سر هوش مصنوعی، از صرف هزینه و چرتکه انداختن برای صرفه‌جوری برای تامین سرور بیرون می‌آید و به رسیدن به عدد پایین قبض برق می‌رسد.
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
#هوش_مصنوعی #دیتاسنتر #قبض_برق #انرژی #اقتصاد_فناوری
