کاهش وابستگی کشور به واردات از طریق اصلاح سیاست‌های ارزی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - اصلاحات سیاست‌های ارزی در ماه‌های اخیر به عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های اقتصادی دولت، وارد فاز اجرایی شده و بنا بر اعلام مقامات، نتایج اولیه آن نشان‌دهنده کاهش زمینه‌های رانت و افزایش شفافیت در بازار ارز است. این طرح که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی پیگیری می‌شود، با هدف یکپارچه‌سازی نرخ ارز و حذف شکاف‌های قیمتی به اجرا درآمده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند یکی از مهم‌ترین مزایای این اصلاحات، کاهش فاصله میان نرخ‌های رسمی و بازار آزاد است؛ فاصله‌ای که در سال‌های گذشته بستر شکل‌گیری رانت‌های گسترده و تخصیص غیرشفاف منابع ارزی را فراهم کرده بود. با حرکت به سمت نرخ‌های واقعی‌تر و شفاف‌تر، امکان سوءاستفاده از تفاوت قیمت‌ها به شکل قابل توجهی محدود شده است.

در همین راستا هم حسینی کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه  سازوکارهای جدید تخصیص ارز، مبتنی بر سامانه‌های نظارتی و ثبت اطلاعات دقیق‌تر طراحی شده‌اند گفت: این موضوع باعث شده فرآیند دریافت ارز برای واردکنندگان و فعالان اقتصادی شفاف‌تر شود و امکان نظارت دقیق‌تری بر جریان منابع ارزی فراهم آید.

وی ادامه داد: یکی دیگر از مزایای اصلاح سیاست‌های ارزی، افزایش قابلیت پیش‌بینی برای فعالان اقتصادی است. کاهش نوسانات شدید و مدیریت هدفمند عرضه و تقاضا در بازار ارز، به ثبات نسبی قیمت‌ها کمک کرده و فضای تصمیم‌گیری را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان بهبود بخشیده است.

در همین زمینه هم حمید رضا رستگار رئیس اتاق اصناف تهران   در رابطه با تصمیم دولت درباره حذف ارز ترجیحی و آثار آن در بازار و قیمت کالاهای اساسی، گفت: اجرای این تصمیم باعث از بین رفتن رانت و ویژه خواری واردکنندگانی شد که برای واردات از ارز ترجیحی استفاده می‌کردند.

رئیس اتاق اصناف تهران بیان داشت: در مقابل با پرداخت یارانه یک میلیون تومانی به مردم، یارانه‌ای که صرف ارز ارزان قیمت برای واردات کالاهای اساسی می‌شد و متاسفانه در مواردی کالا به قیمت عادلانه هم به دست مصرف‌کننده و مردم نمی‌رسید اکنون به صورت مستقیم به حساب مصرف‌کننده واقعی یعنی مردم واریز می شود و مردم می توانند کالاهای اساسی مورد نیازشان را با یارانه پرداختی از سوی دولت خریداری کنند. 

وی افزود: به عبارتی اگرچه قیمت کالاهای اساسی که قبلا با ارز ترجیحی وارد می‌شد اکنون با حذف ارز ترجیحی افزایش یافته اما با تصمیم دولت برای پرداخت یارانه به مردم، افزایش قیمت‌ها از محل پرداخت یارانه دولتی به مردم تا حدودی جبران می‌شود.

او یادآور شد:  در چارچوب جدید، حمایت‌های ارزی به شکل هدفمندتری به بخش‌های اولویت‌دار تخصیص می‌یابد. این رویکرد ضمن جلوگیری از هدررفت منابع، به تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات غیرضروری کمک می‌کند.

در مجموع، اجرای این طرح ارزی را می‌توان گامی مهم در جهت کاهش رانت، افزایش شفافیت و حرکت به سوی ثبات پایدار اقتصادی ارزیابی کرد؛ مسیری که به گفته مسئولان، نیازمند استمرار، نظارت دقیق و همراهی فعالان اقتصادی خواهد بود