شرایط کشور به هیچ‌وجه برای افزایش قیمت بنزین مناسب نیست

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - رمضانعلی سنگدوینی عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان درباره مباحثی که درخصوص افزایش قیمت بنزین مطرح می‌شود، گفت: با توجه به شرایط کنونی کشور، وضعیت اقتصادی، هزینه‌های معیشتی و تورم، به نظر من باید به‌دنبال راهکارهای غیرقیمتی باشیم البته مخالف کاهش سهمیه‌ها نیستم و اگر قرار باشد سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی یا ۳۰۰۰ تومانی کاهش پیدا کند، اشکالی ندارد. نمایندگان نیز در این زمینه مخالفتی ندارند، زیرا این اقدام یک راهکار غیرقیمتی محسوب می‌شود و می‌تواند مردم را به صرفه‌جویی در مصرف سوخت ترغیب کند.

نماینده مردم آق‌قلا و گرگان در مجلس اظهار کرد: ما در شرایط سختی قرار داریم و وقتی می‌بینیم میزان مصرف از میزان تولید بیشتر است، همه باید دست به دست هم بدهیم تا این مشکل را حل کنیم. امروز روزانه حدود ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر بنزین مصرف می‌شود، درحالی‌که حداکثر تولید ما بین ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون لیتر است بنابراین، ناچار به واردات هستیم. از طرف دیگر با توجه به شرایط جنگی، ممکن است واردات نیز با دشواری همراه باشد و حتی اگر امکان واردات وجود داشته باشد، باید ارز قابل توجهی برای آن پرداخت شود از این رو، کاهش سهمیه‌ها می‌تواند یکی از راهکارهای مناسب باشد.

این نماینده مجلس می‌گوید راهکار دیگری که دولت، وزارت نفت، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در پیش گرفته‌اند و به نظر من اقدام خوبی است، رایگان شدن استفاده از سی‌ان‌جی یا همان گاز طبیعی فشرده است. این اقدام می‌تواند کمک بسیار بزرگی به کاهش مصرف بنزین کند، زیرا کشور از منابع گاز طبیعی برخوردار است و حدود هزار جایگاه عرضه سی‌ان‌جی نیز در حال فعالیت هستند. رایگان شدن این سوخت می‌تواند هزینه‌های ناشی از مصرف و واردات بنزین را کاهش دهد و در عین حال به کاهش آلودگی محیط زیست نیز کمک کند، زیرا برخی خودروهای بنزینی هم مصرف بالایی دارند و هم آلایندگی زیادی ایجاد می‌کنند بنابراین، جایگزینی سی‌ان‌جی برای خودروهای حمل‌ونقل اقدامی مثبت و مؤثر است.

سنگدوینی گفت: اگر بخواهیم نرخ سوم بنزین را افزایش دهیم، به نظر من جامعه چنین تصمیمی را نمی‌پذیرد. شرایط اقتصادی مردم نیز اجازه چنین کاری را نمی‌دهد و اکثر نمایندگان مجلس با این موضوع مخالف هستند.

عضو کمیسیون انرژی مجلس بیان کرد: به اعتقاد من، یکی از اقدامات مهمی که در برنامه هفتم پیش‌بینی شد و حاصل ابتکار کمیسیون انرژی بود و آقای دکتر قالیباف نیز بر آن تأکید داشت، ایجاد سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی است. این اقدام بسیار ارزشمند است، زیرا بهینه‌سازی تنها به بنزین محدود نمی‌شود و شامل فرآورده‌های نفتی، گاز طبیعی، برق و سایر حامل‌های انرژی نیز می‌شود. اکنون این سازمان باید به‌صورت جدی وارد عمل شود.

نماینده مردم آق‌قلا و گرگان در مجلس تصریح کرد: نکته دیگری که باید به آن توجه کرد، تنوع‌بخشی به سبد سوخت کشور است. ما در این زمینه کمتر کار کرده‌ایم. در حال حاضر، عمده سوخت مصرفی کشور بنزین و گاز طبیعی است. حتی اگر از تمام ظرفیت جایگاه‌های سی‌ان‌جی استفاده شود، سهم آن نهایتاً به حدود ۲۴ یا ۲۵ درصد خواهد رسید. در حالی که از سوخت ال‌پی‌جی استفاده کافی نکرده‌ایم. ال‌پی‌جی یکی از سوخت‌های پاک است که از نظر ویژگی‌های فنی شباهت زیادی به بنزین دارد و در کشور نیز به میزان کافی در دسترس است.

عضو فراکسیون نظارت بر صنعت نفت، گاز و پتروشیمی مجلس اضافه کرد: در دوره یازدهم مجلس، اگر اشتباه نکنم در سال دوم، ایجاد جایگاه‌های عرضه ال‌پی‌جی توسط بخش خصوصی در قانون بودجه پیش‌بینی شد، اما این طرح عملیاتی نشد. اگر این جایگاه‌ها در کنار جایگاه‌های سی‌ان‌جی ایجاد می‌شد، می‌توانست کمک قابل توجهی به کاهش مصرف بنزین کند.

سنگدوینی اظهار کرد: موضوع دیگر، توسعه خودروهای برقی و همچنین واردات خودروهای کم‌مصرف است. این‌ها نیز ازجمله راهکارهای غیرقیمتی، در دسترس و مؤثر هستند که می‌توانند به کاهش مصرف سوخت کمک کنند.

عضو کمیسیون انرژی مجلس عنوان کرد: بسیاری معتقدند قیمت سوخت در کشور پایین است و هیچ‌کس در این موضوع تردیدی ندارد، اما اگر قیمت بنزین افزایش پیدا کند، بیشترین فشار بر طبقات پایین جامعه وارد خواهد شد. امروز حدود ۵۰ درصد مردم اصلاً خودرو ندارند. این وضعیت از نظر عدالت قابل تأمل است؛ نیمی از مردم خودرو دارند و نیمی دیگر ندارند.

عضو فراکسیون سیاست‌های کلی نظام و نظارت بر برنامه‌های پیشرفت و بودجه‌های سنواتی اظهار کرد: اگر قیمت بنزین افزایش پیدا کند، نتیجه آن افزایش قیمت کالاهای اساسی و هزینه حمل‌ونقل خواهد بود. فردی که با خودروی خود مسافربری می‌کند، معیشتش از همین راه تأمین می‌شود و افزایش قیمت بنزین ناچاراً بر هزینه‌های او اثر می‌گذارد. وقتی سهمیه او تمام شود و مجبور باشد بنزین را با نرخ سوم، مثلاً ۱۰ هزار تومان تهیه کند، طبیعی است که این هزینه به کرایه‌ها منتقل خواهد شد. این افزایش در نهایت بر قیمت تمام‌شده تولید نیز اثر می‌گذارد، زیرا هزینه حمل‌ونقل یکی از اجزای مهم تولید است به همین دلیل، شخصاً با افزایش نرخ سوم بنزین مخالف هستم. 

نماینده مردم آق‌قلا و گرگان در مجلس گفت: به نظر من، باید بر راهکارهای غیرقیمتی تمرکز کنیم؛ توسعه جایگاه‌های سی‌ان‌جی، گسترش جایگاه‌های ال‌پی‌جی، استفاده از خودروهای برقی و نوسازی ناوگان فرسوده. این اقدامات می‌تواند کشور را از شرایط فعلی خارج کند چون مردم دیگر توان تحمل فشارهای جدید را ندارند. همین که خبر احتمال افزایش نرخ سوم بنزین منتشر شد، قیمت بسیاری از کالاها در بازار افزایش یافت، زیرا کنترل چنین شرایطی بسیار دشوار است و بازار به سرعت واکنش نشان می‌دهد.

عضو کمیسیون انرژی مجلس اظهار کرد: با توجه به شرایط جنگی کشور و همراهی مردم با نظام و انقلاب طی ماه‌های گذشته، به نظر من شرایط کشور به هیچ‌وجه برای افزایش قیمت بنزین مناسب نیست. بدون تردید، چنین اقدامی بر معیشت مردم و قیمت کالاهای اساسی تأثیر خواهد گذاشت.

سنگدوینی بیان کرد: ما در مجلس بارها اعلام کرده‌ایم که با این موضوع موافق نیستیم. حتی یکی از نمایندگان بیانیه‌ای در مخالفت با افزایش قیمت بنزین تهیه کرده است تا موضع مجلس را به دولت و رئیس‌جمهور اعلام کند. تا جایی که اطلاع دارم، اکثریت اعضای کمیسیون انرژی نیز مخالف افزایش قیمت بنزین هستند البته کاهش سهمیه‌ها را قابل بررسی می‌دانند، اما با افزایش قیمت مخالف‌اند.

عضو فراکسیون نظارت بر صنعت نفت، گاز و پتروشیمی مجلس اظهار کرد: سؤال اینجاست که چرا هنوز خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل خارج نشده‌اند؟ یکی از دلایل اصلی، افزایش قیمت خودرو است. اگر دولت تسهیلات مناسب و کم‌بهره در اختیار مردم قرار دهد، بسیاری از افراد می‌توانند خودروهای فرسوده خود را تعویض کنند. اما وقتی خودروی فرسوده تنها وسیله تأمین معیشت یک خانواده است، نمی‌توان انتظار داشت که مالک آن به‌سادگی از آن صرف‌نظر کند.

عضو فراکسیون سیاست‌های کلی نظام و نظارت بر برنامه‌های پیشرفت و بودجه‌های سنواتی اضافه کرد: از طرف دیگر، هنوز خودروهایی تولید می‌شوند که مصرف سوخت آن‌ها بین ۱۲ تا ۱۴ لیتر در هر صد کیلومتر است، درحالی‌که دنیا به سمت خودروهای کم‌مصرف حرکت کرده است.

نماینده مردم آق‌قلا و گرگان در مجلس گفت: به نظر من، راهکارهای غیرقیمتی همان کاهش سهمیه‌ها، رایگان شدن سی‌ان‌جی، توسعه خودروهای برقی، گسترش استفاده از ال‌پی‌جی و نوسازی خودروهای فرسوده است. این اقدامات حتی در کوتاه‌مدت نیز می‌توانند مؤثر باشند.

سنگدوینی تصریح کرد: برخی تصور می‌کنند که افزایش قیمت بنزین موجب کاهش مصرف خواهد شد، اما تجربه گذشته خلاف این موضوع را نشان می‌دهد. زمانی بنزین هزار تومان بود سپس قیمت آن افزایش یافت؛ آیا واقعاً مصرف کاهش پیدا کرد؟، شاید تنها برای مدت کوتاهی شاهد کاهش مصرف بودیم، اما پس از آن شرایط به حالت قبل بازگشت. حتی تعیین نرخ سوم پنج هزار تومانی نیز کاهش محسوسی در مصرف ایجاد نکرد.

عضو کمیسیون انرژی مجلس تاکید کرد: کاهش مصرف صرفاً با گران کردن بنزین محقق نمی‌شود. حتی اگر نرخ سوم به ۱۰ هزار تومان هم برسد، تضمینی برای کاهش مصرف وجود ندارد. راهکار واقعی، توسعه حمل‌ونقل عمومی، افزایش جایگاه‌های سی‌ان‌جی و ال‌پی‌جی، توسعه خودروهای برقی و جایگزینی خودروهای فرسوده است.

عضو فراکسیون سیاست‌های کلی نظام و نظارت بر برنامه‌های پیشرفت و بودجه‌های سنواتی بیان کرد: وقتی ظرفیت تولید پالایشگاه‌ها حدود ۱۱۵ میلیون لیتر در روز است، باید متناسب با همین نیاز، ظرفیت پالایش نیز توسعه پیدا کند. یکی از قوانین موجود، توسعه پتروپالایشگاه‌هاست، اما این ظرفیت به اندازه کافی توسعه نیافت. درحالی‌که کشور از منابع نفتی کافی برخوردار است و روزانه حدود دو میلیون بشکه نفت به‌عنوان خوراک پالایشگاه‌ها تأمین می‌شود. اگر امکان صادرات نفت محدود شود، می‌توان بخش بیشتری از آن را در داخل پالایش و به فرآورده تبدیل کرد، اما این ظرفیت به اندازه لازم ایجاد نشده است.

سنگدوینی گفت: باید اذعان کرد که در شرایط جنگی، وزارت نفت و وزارت نیرو عملکرد قابل قبولی داشتند چون با وجود همه مشکلات، کشور حتی یک روز نیز با کمبود بنزین یا اختلال جدی در تأمین انرژی مواجه نشد و این موضوع جای قدردانی دارد. در بسیاری از کشورهای اروپایی و حتی آمریکا، قیمت فرآورده‌های نفتی به شدت افزایش یافت، اما در ایران با وجود شرایط دشوار، مشکل جدی در تأمین سوخت ایجاد نشد. با این حال، همچنان معتقدم افزایش قیمت بنزین به کاهش مصرف منجر نخواهد شد. البته مردم نیز باید در صرفه‌جویی و مدیریت مصرف، همان‌گونه که در مصرف برق همکاری کردند، همراهی لازم را داشته باشند.