افزایش ۲۰ درصدی عمر توربین‌ها با فناوری بومی پوشش‌های دما‌بالا در شاهرود

باشگاه خبرنگاران جوان- پریزاد اقبالی؛ مجید محمدی، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی شاهرود و مدیرعامل یک شرکت دانش‌بنیان در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: با تمرکز بر پوشش‌دهی قطعات صنعتی در دما‌های بالا، موفق به توسعه پوشش‌های اصلاح‌شده با عناصر سزیم، تیتانیوم و کروم شده است. این پوشش‌ها بر روی قطعاتی اعمال می‌شوند که در شرایط حرارتی شدید مانند توربین‌های زمینی و موتور‌های جت فعالیت می‌کنند و نقش کلیدی در افزایش مقاومت حرارتی و طول عمر آنها دارند.

به گفته او، مزیت رقابتی این فناوری در اجرای فرآیند پوشش‌دهی در یک مرحله نهفته است؛ در حالی که نمونه‌های متداول داخلی و خارجی عموماً در دو یا سه مرحله انجام می‌شوند. این یکپارچه‌سازی فرآیند، ضمن کاهش زمان و هزینه تولید، کیفیت و یکنواختی پوشش را نیز بهبود می‌بخشد.

او افزود: این فناوری به‌ویژه در پره‌های توربین و سایر قطعات حساس که تحت تنش‌های حرارتی بالا قرار دارند کاربرد دارد و بسته به محل استفاده در موتور، می‌تواند عمر قطعه را تا ۲۰ درصد افزایش دهد. چنین افزایشی در صنایع نیروگاهی و هوایی به معنای کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری و افزایش بهره‌وری عملیاتی است.

به گفته مدیر عامل این شرکت دانش‌بنیان، مدل کسب‌وکار این شرکت مبتنی بر ارائه خدمت فناورانه است. قطعات اصلی از شرکت‌هایی نظیر ریخته‌گری دقیق پارسه تأمین می‌شود و پس از اعمال پوشش اختصاصی، مجدداً به همان مجموعه‌ها تحویل داده می‌شود. هزینه تمام‌شده پوشش برای هر قطعه، بسته به ابعاد، به طور متوسط بین ۴ تا ۵ میلیون تومان برآورد می‌شود، در حالی که ارزش افزوده حاصل از این فرآیند حدود سه تا چهار برابر است.

محمدی درباره مسیر توسعه این فناوری توضیح می‌دهد که برخلاف رویکرد رایج، ابتدا بازار هدف شناسایی شد. وی با اشاره به اینکه برخی قطعات تولید داخل برای پوشش‌دهی به خارج از کشور، از جمله چین، ارسال می‌شدند، مذاکراتی با یکی از شرکت‌های ریخته‌گری انجام داد و پس از احراز نیاز بازار، فرآیند تحقیق و توسعه محصول را تکمیل کرد.

او گفت: در حال حاضر نیز شرکت‌های خارجی در حوزه پوشش‌دهی پره‌های توربین‌های زمینی و هوایی فعال‌اند و بخشی از خدمات مورد نیاز صنایع داخلی در خارج از کشور انجام می‌شود. با این حال، برنامه توسعه‌ای این شرکت دانش‌بنیان بر بومی‌سازی پوشش‌هایی متمرکز است که تاکنون امکان اجرای آنها در داخل کشور فراهم نبوده و برای اعمال آنها ناگزیر از ارسال قطعات به خارج بوده‌اند.

او بیان کرد: این دستاورد فناورانه می‌تواند علاوه بر ارتقای توان داخلی در حوزه مهندسی سطح، به کاهش خروج ارز، کوتاه شدن زنجیره تأمین و افزایش تاب‌آوری صنعتی کشور منجر شود.

ح، عمر قطعات توربین‌های زمینی و هوایی را تا ۲۰ درصد افزایش می‌دهد و مانع از ارسال قطعات صنعتی به خارج از کشور برای پوشش‌دهی می‌شود.