بومی‌سازی فناوری کاهنده ارتعاشات ریلی؛ پایان وابستگی به نمونه‌های وارداتی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - شرکت دانش‌بنیان ایرانی با تکیه بر دانش مهندسی پیشرفته و پژوهش‌های کاربردی، موفق به تولید داخلی سامانه‌های کاهنده ارتعاشات ریلی شده است؛ محصولاتی راهبردی که پیش‌تر به‌طور انحصاری از خارج کشور تأمین می‌شد و اکنون با کاهش ۱۵ تا ۲۵ دسیبل ارتعاش، نقش مهمی در ارتقای ایمنی شهری، حفاظت از سازه‌های حساس و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند.

 محمدرضا عسگری، مدیرعامل یک شرکت دانش بنیان در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: فناوری بومی‌سازی‌شده در حوزه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی، پاسخی به یکی از چالش‌های مزمن صنعت مترو در ایران بوده است؛ چالشی که به‌ویژه در مسیر‌هایی که خطوط ریلی از مجاورت ساختمان‌های مسکونی، بیمارستان‌ها، بنا‌های تاریخی یا تأسیسات زیرسطحی عبور می‌کنند، اهمیت دوچندان می‌یابد. ارتعاشات کنترل‌نشده می‌تواند موجب آزار ساکنان، اختلال در عملکرد تجهیزات حساس پزشکی و آسیب به سازه‌های حیاتی شود.

وی افزود: این شرکت با انجام مدلسازی و شبیه‌سازی‌های دقیق پیش از اجرا و نیز ارتعاش‌سنجی پیش و پس از نصب، موفق شده عملکرد محصولات خود را هم‌تراز نمونه‌های خارجی تثبیت کند. نخستین تجربه اجرایی این فناوری در محدوده برج مراقبت فرودگاه امام خمینی انجام شد؛ جایی که نتایج آزمون‌های میدانی نشان داد محصول ایرانی توانسته به سطح کاهش ارتعاش نمونه‌های وارداتی دست یابد.

او تاکید کرد: محصولات تولیدی که بر پایه پلی‌یورتان طراحی شده‌اند، پس از چندین سال تحقیق و توسعه و عبور از چرخه‌های متعدد آزمون و خطا به مرحله تولید صنعتی رسیده‌اند. این قطعات با طول عمر بیش از ۴۰ سال طراحی شده و در آزمون‌های خستگی بین سه تا شش میلیون سیکل بارگذاری، خواص مکانیکی خود را حفظ کرده‌اند. همچنین ۱۵ آزمون تخصصی مطابق استاندارد‌های بین‌المللی را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند. در آغاز مسیر تجاری‌سازی، سازمان‌های قطار شهری کشور، نمونه خارجی با سابقه تولید بیش از پنج میلیون مترمربع در جهان را به‌عنوان معیار مقایسه قرار دادند و محصول ایرانی توانست به‌صورت پایاپای با آن رقابت کند.

به گفته عسگری، بازار جهانی این حوزه در اختیار یک شرکت اتریشی با ده‌ها شعبه بین‌المللی است که سال‌ها تأمین‌کننده اصلی این فناوری بوده است. با این حال، ارائه مستندات فنی و نتایج آزمون‌های تخصصی از سوی شرکت ایرانی، موجب شگفتی این تولیدکننده باسابقه شده و نشان داده است که توان فناورانه داخلی قادر به دستیابی به سطوح پیشرفته این صنعت است.

او گفت: در حوزه توسعه محصول، یک‌پنجم نیروی انسانی ۲۵ نفره شرکت در بخش تحقیق و توسعه فعالیت دارند. یکی از دستاورد‌های نوین این مجموعه، طراحی و تولید تراورس پلیمری سبز است؛ محصولی ترکیبی حاصل از بازیافت تراورس‌های چوبی از رده خارج و مواد پلیمری که پس از مطالعات گسترده و آزمایش‌های مکرر به نتیجه رسیده است. این تراورس‌ها با ویژگی‌هایی نظیر دوام مادام‌العمر، وزن کمتر و قابلیت استفاده در پل‌ها، تقاطع‌ها و سوزن‌های ریلی با محدودیت بار، علاوه بر کاهش هزینه‌ها، مزیت رقابتی قابل توجهی در بازار‌های داخلی و خارجی ایجاد کرده‌اند.

وی افزود: بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت، قیمت نمونه خارجی فرش‌های پلیمری مورد استفاده در خطوط ریلی حدود ۴۳ یورو به ازای هر مترمربع است، در حالی‌که نمونه داخلی با بومی‌سازی فناوری به حدود ۲۷ یورو کاهش یافته است؛ دستاوردی که ضمن صرفه‌جویی ارزی، امکان توسعه کاربرد این فناوری را در پروژه‌های جدید ریلی کشور فراهم می‌کند.

او در پایان خاطرنشان کرد: کارشناسان معتقدند توسعه چنین فناوری‌هایی بخشی از پازل بزرگ‌تر قدرت فناورانه ایران در منطقه است. کشوری که بتواند نیاز‌های پیچیده زیرساختی خود را با اتکا به ظرفیت‌های علمی و شرکت‌های دانش‌بنیان تأمین کند، نه‌تنها وابستگی خارجی را کاهش می‌دهد، بلکه جایگاه خود را در رقابت‌های فناورانه بین‌المللی تثبیت خواهد کرد.