وبگردی 19:21 - 02 اسفند 1404
با فرا رسیدن ماه رمضان، یکی از پرسشهای پرتکرار در میان خانوادهها، تکلیف روزهداری زنان باردار و شیرده است.
باشگاه خبرنگاران جوان - احکام شرعی در اینباره، ضمن تأکید بر حفظ سلامت، چارچوب روشنی برای افطار، قضا و پرداخت فدیه یا کفاره تعیین کردهاند تا مادران در شرایط خاص، با اطمینان به تکلیف خود عمل کنند.
احکام روزه زن باردار و شیرده، به ویژه در ماههای پایانی بارداری از جمله پرسشهای پرتکرار ایام ماه رمضان است. در این میان، تکلیف شرعی مادرانی که روزه برای خودشان یا فرزندشان ضرر دارد، با جزئیات مشخصی تبیین شده است، احکامی که هم به حفظ سلامت مادر و کودک توجه دارد و هم چارچوب جبران روزههای فوتشده را روشن میکند.
وقتی روزه گرفتن برای مادر باردار ضرر دارد
بر اساس این احکام، اگر روزه گرفتن برای خود مادر باردار در حالی که زایمان او نزدیک است ضرر داشته باشد، وی باید روزه را افطار کند. در صورتی که تا پیش از رمضان سال بعد، زمانی که دیگر روزه برای او ضرر ندارد، قضای روزهها را بهجا آورد، بنابر احتیاط باید برای هر روز یک مد طعام به فقیر بپردازد و تکلیف دیگری بر عهده ندارد.اما اگر قضای روزهها تا رمضان سال بعد انجام نشود، وضعیت متفاوت خواهد بود. چنانچه در طول سال، روزه گرفتن همچنان برای خود مادر ضرر داشته باشد، قضای روزه از او ساقط میشود، با این حال باید علاوه بر فدیهای که بنابر احتیاط واجب بر عهده داشته، برای هر روز یک مد طعام دیگر نیز به فقیر بدهد. اگر علت تأخیر در قضا، ضرر برای جنین یا فرزند شیرخوار باشد، مادر باید بنابر احتیاط یک مد طعام به فقیر بپردازد و هر زمان که توانست، قضای روزهها را بهجا آورد. در صورتی هم که بدون عذر شرعی در انجام قضا کوتاهی کرده باشد، افزون بر فدیه، باید یک مد طعام به عنوان کفاره تأخیر بدهد و قضای روزهها را در سالهای بعد انجام دهد.
وقتی روزه گرفتن برای جنین یا کودک شیرخوار ضرر دارد
در حالت دیگری، ممکن است روزه برای خود مادر ضرری نداشته باشد اما برای جنین یا فرزند شیرخوار زیانآور باشد. در این صورت نیز مادر باید روزه را افطار کند. اگر تا رمضان سال بعد، در شرایطی که روزه برای او ضرری ندارد، قضای آن را انجام دهد، پرداخت یک مد طعام برای هر روز به عنوان فدیه لازم است.
اگر قضای روزه تا رمضان بعد به تأخیر افتاد
چنانچه قضای روزه در این فرض هم تا رمضان بعد به تأخیر بیفتد، دو حالت متصور است، اگر این تأخیر بدون عذر شرعی باشد، علاوه بر فدیه، یک مد طعام به عنوان کفاره تأخیر بر عهده اوست و باید قضای روزهها را نیز در سالهای بعد انجام دهد. اما اگر علت انجام ندادن قضا، ادامه داشتن ضرر برای خود یا فرزند باشد، همان فدیه کفایت میکند و کفاره تأخیر ندارد، هرچند قضای روزهها باید در فرصت مناسب بعدی بهجا آورده شود.در این زمینه چند نکته قابل توجه است. نخست آنکه هرگاه تأخیر در قضای روزه ماه رمضان تا رمضان بعد، ناشی از سهلانگاری و بدون عذر شرعی باشد، کفاره تأخیر واجب میشود. همچنین مادری که روزه برای خودش ضرر دارد، حتی اگر باردار یا شیرده نباشد، حکم فرد مریض را دارد و باید مطابق احکام مربوط به بیماری عمل کند.
میزان فدیه و کفاره چقدر است
میزان فدیه و کفاره تأخیر برای هر روز، یک مد طعام، معادل حدود ۷۵۰ گرم گندم، آرد، برنج یا مانند آن است که باید به فقیر داده شود. پرداخت پول بهتنهایی کافی نیست، مگر آنکه اطمینان حاصل شود فقیر به وکالت از صاحب پول، طعام مورد نظر را خریداری کرده و به عنوان فدیه یا کفاره دریافت میکند.تمامی این احکام درباره زن بارداری است که زایمان او نزدیک باشد. در مورد زن بارداری که زایمانش نزدیک نیست، پرداخت فدیه بر مبنای احتیاط وجوبی مطرح شده است.این احکام نشان میدهد شریعت اسلامی با در نظر گرفتن شرایط خاص مادران باردار و شیرده، راهکاری منعطف برای رعایت سلامت آنان و فرزندانشان پیشبینی کرده و در عین حال، سازوکار جبران روزههای فوتشده را نیز مشخص کرده است.
منبع: فارس
12260831
