برنامه روسیه و چین برای ایجاد یک اصول جهانی برای هوش مصنوعی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - روسیه و چین به بیش از ۲۰ کشور دیگر در تأسیس یک سازمان بین‌المللی جدید با هدف هماهنگی تلاش‌ها برای توسعه هوش مصنوعی و ترویج استفاده از آن به شیوه‌ای انسان‌محور پیوسته‌اند.

این سازمان جدید که سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی (WAICO) نام دارد، یک نهاد بین دولتی است که دفتر مرکزی آن در شانگهای چین واقع شده است. اعضای بنیانگذار شامل ۲۹ کشور، از جمله ده کشور آفریقایی و دوازده کشور آسیایی، علاوه بر روسیه، چین، بلاروس، صربستان، کوبا، برزیل و ونزوئلا هستند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز پنجشنبه شاهد مراسم امضای این قرارداد بود. به گزارش خبرگزاری شینهوا، این سازمان با هدف حفظ اصول سازمان ملل متحد و ترویج مزایای مشترک توسعه هوش مصنوعی، و همچنین ایجاد حاکمیت جهانی که تضمین می‌کند این فناوری ایمن، عادلانه و برای بشریت مفید است، فعالیت می‌کند.

دمیتری گریگورنکو، معاون نخست وزیر روسیه، اظهار داشت: "ما همواره خواستار قوانین شفاف برای تنظیم فناوری‌های فرامرزی هستیم. " این توافق‌نامه از طرف روسیه توسط ماکسوت شادایف، وزیر توسعه و ارتباطات دیجیتال، امضا شد که به همراه گریگورنکو، بر برنامه تحول دیجیتال اقتصاد روسیه نظارت دارد.

چرا درخواست‌ها برای تنظیم مقررات هوش مصنوعی رو به افزایش است؟

توسعه سریع هوش مصنوعی نگرانی‌های فزاینده‌ای را حتی در شرکت‌های بزرگ فناوری غربی برانگیخته است. در ژانویه، داریو آمود، مدیرعامل آنتروپیک، هشدار داد که این فناوری‌ها می‌توانند منجر به خطرات جدی شوند، از بیکاری گسترده و ظهور رژیم‌های استبدادی گرفته تا تهدیدات وجودی برای بشریت.

خطرات احتمالی همچنین شامل حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی به زیرساخت‌های حیاتی، نقض حریم خصوصی و استفاده از این فناوری برای نظارت و تبلیغات گسترده است.

WAICO اولین ابتکار بین‌المللی در این زمینه نیست. سال گذشته، ایالات متحده پروژه Pax Silica را اعلام کرد که هدف آن ایجاد یک زنجیره تأمین فناوری جهانی برای حمایت از توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی است.

چرا چین برای همکاری تلاش می‌کند؟

شرکت‌های چینی مدل‌های پیشرفته‌ای مانند DeepSeek، Qwen، GLM و Kimi را راه‌اندازی کرده‌اند و با اتخاذ سیاست‌های قیمت‌گذاری رقابتی و متن‌باز کردن بخش‌هایی از فناوری‌های خود، به محققان و شرکت‌های سراسر جهان اجازه می‌دهند تا از آنها بهره‌مند شده و توسعه یابند.

در مقابل، پکن با محدودیت‌های فزاینده ایالات متحده در دسترسی به فناوری‌های پیشرفته، از جمله تراشه‌های هوش مصنوعی، مواجه است. در سپتامبر ۲۰۲۵، وزارت بازرگانی ایالات متحده ۳۲ نهاد خارجی، از جمله ۲۳ شرکت چینی را به دلیل مشارکت در ساخت تراشه‌های پیشرفته، به لیست سیاه خود اضافه کرد.

واشنگتن همچنین با استناد به نگرانی‌های امنیت ملی، محدودیت‌هایی را بر صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی، مانند تراشه H۲۰۰ انویدیا، اعمال کرده است. پکن، به نوبه خود، ایالات متحده را به سیاسی کردن تجارت و تضعیف زنجیره‌های تأمین جهانی متهم می‌کند و این امر باعث می‌شود که توسعه صنعت تراشه هوش مصنوعی داخلی خود را تسریع کند.

روسیه از جمله کشور‌هایی است که مدل‌های زبانی در مقیاس بزرگ خود، مانند YandexGPT و Yandex AI و همچنین GigaChat که توسط Sberbank توسعه داده شده است، را توسعه داده است.

شرکت‌های روسی همچنین در راه‌حل‌های کاربردی مبتنی بر هوش مصنوعی، به‌ویژه در حوزه‌های مراقبت‌های بهداشتی، خدمات مالی، آموزش، حمل‌ونقل و دولت دیجیتال سرمایه‌گذاری کرده‌اند. بخش مراقبت‌های بهداشتی روسیه در حال حاضر از بیش از ۶۰ سرویس تشخیصی مبتنی بر هوش مصنوعی برای کمک به پزشکان در تجزیه و تحلیل تصاویر پزشکی و تشخیص بیماری‌ها استفاده می‌کند.

ماه گذشته، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اعلام کرد که روسیه قصد دارد در یک ابتکار جهانی برای توسعه هوش مصنوعی مشارکت کند و تأکید کرد که این کشور از مزایای قابل توجهی از جمله پایگاه علمی قوی، سیستم آموزشی پیشرفته و منابع انرژی کافی برای پشتیبانی از مراکز داده و محاسبات با کارایی بالا برخوردار است.

گریگورنکو تأیید کرد که مشارکت روسیه در سازمان جدید «به تقویت گفتگوی فناوری جهانی کمک خواهد کرد و به ترویج نوآوری‌ها و تخصص روسیه در بازار‌های بین‌المللی کمک خواهد کرد.»

منبع: RT