تیتین زیر تی‌ان‌تی

باشگاه خبرنگاران جوان - در ایران، کسی به این تهدیدات توجهی نداشت و از همین رو نیز یک منبع ارشد نظامی گفت نیرو‌های مسلح ایران قطعاً به حملات آمریکا پاسخ خواهند داد و این پاسخ چند برابر حملات آنها خواهد بود. 

پس از این، ایران نه‌تنها «بلافاصله» حملات را پاسخ داد، بلکه عمق میدان دشمن در اردن را درهم کوبید و نفوذ اطلاعاتی و توانمندی نظامی خود را به رخ اهالی جزیره اپستین کشید: «پایگاه تیتین در اردن». به دنبال این حملات و طبق معمول، ارتش اردن مدعی رهگیری ۱۰ فروند از ۱۳ موشک پرتابی شد. بااین‌حال کمتر از ۲۴ ساعت بعد، رئیس ستاد مشترک ارتش این کشور از سمت خود برکنار و فرد جدیدی جایگزین شد!

دشمن آمریکایی در تجاوز خود، یک مجلس عروسی را نیز مورد هدف قرار داد و باعث شهادت ۵ نفر و مجروحیت بیش از ۵۰ نفر شد. این جنایت آمریکا در رسانه‌های جهان بازتاب گسترده‌ای داشت و برخی آن را در کنار سایر عملیات‌های تروریستی این کشور در افغانستان و عراق بررسی کرده‌اند. صرف‌نظر از جنایت ایالات متحده علیه غیرنظامیان و به خاک و خون کشیدن مراسم عروسی در سیریک، بررسی ابعاد نظامی درگیری‌های شامگاه سه‌شنبه اهمیت بالایی دارد.

معنای حملات جدید و مجدد

حملات سه‌شنبه دور تازه‌ای از رویارویی مستقیم دو کشور را رقم زد. حملات آمریکا را نباید صرفاً مجموعه‌ای از حملات پراکنده برای اعمال فشار دید و حملات موشکی و پهپادی ایران نیز صرفاً در قالب پاسخ به حملات آمریکا تحلیل نمی‌شود. در طرف آمریکا، انتخاب اهداف، زمان عملیات و تهدید‌های علنی نشان می‌دهد که آنها همچنان بر زیرساخت‌های کنترل تنگه هرمز تمرکز کرده و در سوی ایران نیز ایران با تیک‌زدن اهداف جدید برای حمله، ثابت کرد که نسبت به بانک اهداف خود در منطقه مسلط‌تر عمل می‌کند. 

سنتکام مدعی شد که در این حملات، تأسیسات نظامی شامل سایت‌های پدافندی و راداری، تجهیزات دریایی، ظرفیت‌های مین‌گذاری و مراکز ارتباطی را هدف قرار داده است. واشنگتن می‌گوید این عملیات در واکنش به تلاش‌های ایران برای حمله به کشتیرانی تجاری و نیرو‌های آمریکایی انجام شده است. سیر حملات آمریکا در طول شب‌های اخیر حکایت از سبد اهداف دوگانه دارد. اول. بخشی از اهداف حمله‌شده، در موج‌های قبلی نیز هدف قرار گرفته بودند. تأسیسات نظامی در قشم، لارک، سیریک، جاسک و اطراف بندرعباس طی ماه‌های گذشته بار‌ها در فهرست حملات آمریکا قرار داشته‌اند. حمله مجدد به چنین نقاطی نشان می‌دهد که از نظر واشنگتن، ایران ظرفیت‌های آسیب‌دیده را بازسازی یا جایگزین کرده یا حملاتشان به نقاط مذکور نتوانسته مؤثر واقع شود. 

دوم. در کنار این اهداف تکراری، برخی نقاط و قابلیت‌های جدید نیز هدف قرار گرفته‌اند. موضوعی که از یک‌سو نشان‌دهنده دست باز و انعطاف ایران در کنترل مناطق تحت حاکمیت خود است و ازسوی‌دیگر نشان می‌دهد که آمریکا همچنان توانایی بازکردن قفل تنگه هرمز را ندارد؛ بنابراین ازیک‌طرف می‌خواهد روند بازسازی و بازآرایی ظرفیت‌های ایران را مختل کند و از طرف دیگر، در حال شناسایی و آزمایش شیوه‌های تازه برای قطع دست ایران در تنگه هرمز است. سنتکام در بیانیه رسمی خود، پدافند هوایی، رادار‌ها، ظرفیت‌های دریایی، امکانات مین‌گذاری و مراکز ارتباطی را از جمله اهداف عملیات اعلام کرد. به بیان دیگر آمریکا تلاش می‌کند ابزار‌هایی کنترلی ایران بر تنگه هرمز را به‌تدریج فرسوده کند؛ اما تکرار حمله به برخی نقاط، خود نشان می‌دهد که حملات قبلی نتوانسته‌اند این ظرفیت را به طور کامل از میان ببرند. از این نظرگاه، ایران همچنان می‌تواند تجهیزات را جابه‌جا، زیرساخت‌ها را بازسازی و شیوه استقرار خود را تغییر دهد. به همین دلیل است که واشنگتن ناچار شده بار دیگر در همان جغرافیا اردو بزند.

حمله عقربه‌های ساعت به ترامپ

زمان حملات برای طرفین اهمیت زیادی دارد. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا روز ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) برگزار می‌شود و فقط حدود دوماه تا برگزاری آن باقی مانده است. تازه‌ترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس میزان رضایت از عملکرد ترامپ را ۳۳ درصد نشان می‌دهد؛ رقمی که در پایین‌ترین سطح کارنامه سیاسی او قرار دارد. همچنین حمایت افکار عمومی آمریکا از عملیات نظامی علیه ایران کاهش یافته و فقط حدود یک‌سوم آمریکایی‌ها از ادامه آن پشتیبانی می‌کنند. افزایش قیمت سوخت، طولانی‌شدن جنگ و ناتوانی دولت در تحقق وعده پایان سریع جنگ، همگی اتاق تصمیم‌گیری کاخ سفید را محاصره کرده‌اند. از همین جهت به نظر می‌رسد در ساختار سیاسی و امنیتی آمریکا این فرض در حال تقویت است که جمهوری‌خواهان ممکن است کنترل دست‌کم یکی از دو مجلس کنگره را از دست بدهند. هنوز نمی‌توان شکست ترامپ و متحدانش را قطعی دانست، اما نظرسنجی‌ها، نارضایتی اقتصادی، کاهش حمایت از جنگ و تقویت جناح چپ در ساختار سیاسی آمریکا، بر جدیت این سناریو افزوده است. این وضعیت گیجی واشنگتن را بیشتر کرده است. دولت ترامپ از یک‌سو نمی‌خواهد عقب‌نشینی کند و شکست را بپذیرد. ازسوی‌دیگر، گسترش جنگ نیز ممکن است تلفات بیشتر، افزایش قیمت انرژی و تشدید نارضایتی رأی‌دهندگان را به همراه داشته باشد. ترامپ میان نیاز به نمایش قدرت و نگرانی از هزینه‌های جنگ گرفتار شده است.

ابعاد نظامی، اطلاعاتی و سیاسی پاسخ ایران پاسخ ایران را می‌توان از سه بعد بررسی کرد.

اولین بُعد به اعتبار تهدید ترامپ مربوط می‌شود. او پیش از پاسخ ایران مدعی شده بود که در صورت حمله تهران، آمریکا در سطحی «بسیار شدیدتر» واکنش نشان خواهد داد. بااین‌حال، ایران بلافاصله پس از حملات آمریکا عملیات موشکی و پهپادی خود را آغاز کرد. عملیاتی که پیش از هدف قرار دادن اهداف تعیین شده روی زمین، اعتبار تهدیدات ترامپ را به خاک و خون کشید. 

بعد دوم حول دقت عملیات است. یکی از مهم‌ترین بخش‌های پاسخ ایران، حمله اعلام‌شده به کمپ «تیتین» در نزدیکی عقبه در جنوب اردن بود. سپاه اعلام کرد در موج دوم عملیات خود، این محل را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده و به تأسیسات، بالگرد‌های هجومی و نیرو‌های آمریکایی خسارت وارد کرده است. اهمیت کمپ تیتین از موقعیت عملیاتی آن ناشی می‌شود. این مجموعه در نزدیکی عقبه، بندر ایلات، شمال دریای سرخ و مرز عربستان واقع شده و برای آموزش، استقرار موقت و جابه‌جایی سریع تفنگ‌داران دریایی و تجهیزات آمریکا ارزش دارد. پیش‌تر نیز رزمایش‌های یگان واکنش سریع تفنگ‌داران دریایی آمریکا در این محل ثبت شده است. نیرو‌ها و تجهیزات آمریکایی در پی ناامن شدن پایگاه‌های حاشیه خلیج‌فارس به این منطقه منتقل شده بودند و انتخاب کمپ تیتین برای حمله موشکی، این پیام را به طرف آمریکایی داد که انتقال نیرو به دریای سرخ و دورشدن از هرمز، الزاماً آنها را از برد موشکی ایران خارج نمی‌کند. تهران با انتخاب هدفی در خلیج عقبه نشان داد میدان پاسخ آن محدود به پایگاه‌های نزدیک ایران نیست. این حمله از نظر اطلاعاتی نیز اهمیت دارد. انتخاب یک محل کمتر مطرح‌شده نشان‌دهنده آن است که ایران نسبت به جابه‌جایی‌ها و بازآرایی‌های منطقه‌ای نیرو‌های آمریکا اشراف اطلاعاتی دقیقی دارد. در واقع شکارچیان ایرانی هم از محل استقرار شکار خود اطلاع دارند و هم ابزار لازم برای هدف قراردادن نقاطی در فاصله دورتر را در اختیار گرفته‌اند. برکناری رئیس ستاد مشترک ارتش اردن در همین زمینه تحلیل می‌شود. 

بعد سوم پاسخ، توانایی نظامی ایران بود. اجرای حملات هم‌زمان و پیاپی علیه اهدافی در چند کشور، نیازمند دقت و هماهنگی‌های مختلف آن‌هم در شرایطی است که به‌صورت هم‌زمان، تبادل آتش در منطقه برقرار است و هواگرد‌های جاسوسی دشمن مستمراً فعالیت می‌کنند. بااین‌همه، آمریکا با وجود ماه‌ها حمله به بخش‌هایی که آنها را سایت‌های موشکی، انبار و مرکز فرماندهی می‌نامد نتوانسته امکان پاسخ ایران را از بین ببرد؛ استمرار پرتاب‌ها و افزایش نرخ دقت و اصابت، از نشانه‌های این موضوع است.

لحظه تاب‌آوری‌

در مجموع، انتخابات کنگره حدود دو ماه دیگر برگزار می‌شود و کاهش محبوبیت رئیس‌جمهور، افت حمایت از جنگ و نگرانی‌های اقتصادی احتمال شکست جمهوری‌خواهان را افزایش داده است. این شرایط به واشنگتن اجازه عقب‌نشینی آسان نمی‌دهد، اما ادامه جنگ نیز می‌تواند هزینه انتخاباتی آن را سنگین‌تر کند. ازسوی‌دیگر، تهدید علنی ترامپ نتوانست جلوی واکنش ایران را بگیرد. انتخاب کمپ تیتین پیامی درباره دامنه دسترسی و اشراف اطلاعاتی ایران صادر کرد و تداوم اصابت موشک‌های ایران نشان داد نه‌تنها حملات آمریکا توان پاسخ‌گویی ایران را تضعیف نکرده که حتی ایران نسبت به پاسخ‌های خود جدی‌تر و مشرف‌تر نیز شده است. نتیجه نهایی این دور از درگیری را تاب‌آوری دو طرف برای حفظ آتش، تحمل هزینه‌ها و مدیریت فشار سیاسی و اجتماعی تعیین خواهد کرد. آمریکا تلاش می‌کند راه‌های بستن هرمز را مسدود کند و ایران هم نشان داده است که هر حمله، با هزینه‌ای فراتر از جغرافیای تنگه پاسخ داده خواهد شد. همین منطق متقابل، خطر ورود آمریکا به مرحله‌ای وسیع‌تر و پیش‌بینی‌ناپذیرتر از جنگ را افزایش داده و بن‌بست را تنگ‌تر کرده است.

منبع: فرهیختگان