هنر معامله ترامپ با عربستان؛ بیکفایتی، فساد یا هر دو؟
باشگاه خبرنگاران جوان - کریس هیز، مجری و تحلیلگر شبکه MS NOW، در یادداشتی توافق هستهای اخیر دونالد ترامپ با عربستان سعودی را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و آن را نمونهای از آشفتگی در سیاست خارجی دولت آمریکا دانسته است.
نوشته هیز، در حالی که جنگ ترامپ علیه ایران وارد مرحلهای فرسایشی شده، رئیسجمهور آمریکا بهشدت به دنبال یک دستاورد سیاسی در خاورمیانه است. از همین رو، با اعلام توافقی هستهای با عربستان تلاش کرد آن را بهعنوان یک موفقیت بزرگ معرفی کند. بر اساس این توافق، ریاض مجاز خواهد بود یک برنامه هستهای غیرنظامی شامل غنیسازی اورانیوم ایجاد کند و در مقابل، شرکتهای آمریکایی از اجرای پروژههای زیرساختی آن میلیاردها دلار درآمد کسب خواهند کرد.
اما هیز معتقد است این توافق از همان ابتدا با ضعفهای جدی همراه بوده است. به گفته او، تنها یک روز پس از امضای توافق، ترامپ تلاش کرد با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی، شرط جدیدی به آن اضافه کند و اعلام کرد اجرای توافق منوط به پیوستن عربستان به «توافقهای ابراهیم» و عادیسازی روابط با اسرائیل است.
این تحلیلگر آمریکایی یادآور میشود که عربستان سالهاست تأکید کرده عادیسازی روابط با اسرائیل تنها در صورت تشکیل کشور مستقل فلسطین امکانپذیر خواهد بود؛ موضوعی که دولت بنیامین نتانیاهو همواره با آن مخالفت کرده است. به اعتقاد هیز، اضافه شدن چنین شرطی پس از امضای توافق، ریاض را خشمگین کرده و حتی میتواند کل توافق را با شکست روبهرو کند.
هیز مینویسد نتیجه این شیوه مدیریت آن بوده که تقریباً همه طرفها از توافق ناراضیاند؛ اسرائیل از اینکه موضوع عادیسازی روابط در متن اولیه توافق لحاظ نشده بود، ناراضی است، عربستان شرط تازه ترامپ را نمیپذیرد و سیاستمداران تندرو در آمریکا نیز معتقدند این توافق محدودیتهای کافی برای جلوگیری از دستیابی عربستان به توانایی ساخت سلاح هستهای را ندارد.
او البته تأکید میکند این انتقادها چندان تعیینکننده نیست، زیرا عربستان از سالها قبل با پاکستان، که دارای سلاح هستهای است، روابط دفاعی نزدیکی دارد و همواره این احتمال مطرح بوده که در صورت نیاز بتواند از آن مسیر به توان هستهای نظامی دست پیدا کند.
به باور هیز، اکنون این پرسش مطرح است که چرا ترامپ توافقی را امضا کرده که تقریباً هیچ طرفی از آن رضایت ندارد؟
او دو پاسخ احتمالی برای این سؤال ارائه میدهد.
نخست اینکه ترامپ در بحران خاورمیانه به بنبست رسیده است. حملات نیروهای انصارالله یمن به نفتکشها در دریای سرخ ادامه دارد، ایران تنگه هرمز را بسته، قیمت نفت دوباره از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده، قیمت سوخت در آمریکا افزایش یافته، محبوبیت ترامپ در نظرسنجیها کاهش پیدا کرده و حتی بخشی از رسانههای محافظهکار از او میخواهند جنگ با ایران را پایان دهد. از نگاه هیز، شاید ترامپ تصور کرده بود توافق با عربستان بتواند راه خروجی از این بحران سیاسی باشد، اما اکنون حتی خودش نیز در تلاش است مفاد توافق را تغییر دهد.
احتمال دوم، به گفته هیز، مسئله تعارض منافع و منافع مالی خانواده ترامپ است.
او یادآوری میکند که صندوق سرمایهگذاری دولتی عربستان پیشتر دو میلیارد دلار در شرکت سرمایهگذاری جرد کوشنر، داماد ترامپ، سرمایهگذاری کرده بود. علاوه بر آن، سازمان ترامپ قراردادهایی به ارزش حدود ۱۰ میلیارد دلار برای اجرای پروژههای لوکس در عربستان در اختیار دارد و مجله فوربس نیز گزارش داده که تنها در سال ۲۰۲۴ خانواده ترامپ حدود ۵۰ میلیون دلار از فعالیتهای اقتصادی خود در عربستان درآمد کسب کردهاند.
هیز همچنین به نمونه مشابهی اشاره میکند و مینویسد پیش از آغاز به کار دولت ترامپ، یکی از مقامهای امارات قراردادی ۵۰۰ میلیون دلاری با شرکت رمزارزی متعلق به پسران ترامپ منعقد کرد و اندکی بعد دولت آمریکا محدودیتهای فروش تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به امارات را لغو کرد؛ هرچند کاخ سفید هرگونه ارتباط میان این دو موضوع را رد کرده است.
به اعتقاد این تحلیلگر، مجموعه این موارد این شائبه را ایجاد میکند که برخی دولتهای خارجی ابتدا منافع مالی قابل توجهی در اختیار خانواده ترامپ قرار دادهاند و سپس از تصمیمات دولت آمریکا بهرهمند شدهاند.
هیز در پایان تأکید میکند نمیتوان با قطعیت گفت توافق هستهای با عربستان نتیجه بیکفایتی، فساد یا ترکیبی از هر دو بوده است، اما به باور او یک نکته روشن است: تقریباً هر تصمیمی که دونالد ترامپ میگیرد، در نهایت وضعیت را بدتر از قبل میکند.
منبع: فارس
12295374
مهمترین اخبار وبگردی
