اربعین؛ جاده‌ای که جهان را به کربلا می‌رساند

باشگاه خبرنگاران جوان - هنوز داغ عاشورا تازه است و چهل روز بیشتر از آن حماسه نگذشته که دوباره نگاه‌ها به یک نقطه دوخته می‌شود؛ کربلا. شهری که قرن‌ها دشمنان کوشیدند نام و پیامش را از تاریخ محو کنند، اما امروز به مقصد بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان تبدیل شده است.

در آستانه اربعین حسینی، میلیون‌ها عاشق از سراسر جهان، با زبان‌ها، فرهنگ‌ها و ملیت‌های گوناگون، بی‌آنکه دعوت‌نامه‌ای در کار باشد، تنها با ندای «حب الحسین (ع)» کوله‌بار سفر می‌بندند و قدم در مسیری می‌گذارند که پایانش حرم سیدالشهدا (ع) است.

در این مسیر، مرز‌ها رنگ می‌بازند؛ نه نژاد امتیازی می‌آورد، نه زبان مانعی می‌شود و نه ملیت فاصله‌ای ایجاد می‌کند. همه یک هویت دارند؛ زائر حسین (ع). همین ویژگی، راهپیمایی اربعین را به بزرگ‌ترین نمایش وحدت، همدلی و قدرت نرم جهان اسلام در برابر دیدگان جهانیان تبدیل کرده است.

از جابر تا زائر

تاریخ نقل می‌کند نخستین زائر اربعین، جابر بن عبدالله انصاری، صحابی سالخورده پیامبر اکرم (ص) بود که چهل روز پس از شهادت امام حسین (ع)، خود را به کربلا رساند و با سلام بر فرزند رسول خدا (ص)، نخستین حلقه زنجیره‌ای را شکل داد که امروز به بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان تبدیل شده است.

از همان روز، اربعین آغاز حرکتی شد که پیام عاشورا را از مرز‌های زمان و مکان عبور داد. امروز نیز میلیون‌ها زائر، همان راه را قدم می‌زنند؛ راهی که مقصد آن تنها حرم امام حسین (ع) نیست، بلکه تجدید عهد با آرمان‌هایی است که در دهم محرم سال ۶۱ هجری در کربلا رقم خورد.

ملائکه سلام پیامبر اکرم (ص) را به زائران می‌رسانند 

پیام اربعین حسینی فراتر از یک مناسبت مذهبی است. این روز نماد مقاومت، ایثار و مبارزه با ظلم و ستم است. زائران با شرکت در این مراسم، بر ادامه راه امام حسین (ع) و بر اتحاد مسلمانان و تقویت پیوند‌های اجتماعی و فرهنگی تأکید می‌کنند.

آیت‌الله بهجت در خصوص اثر معنوی پیاده‌روی اربعین اشاره کرده‌اند که شعائر الهی تقوا را در قلب‌ها نفوذ می‌دهد. این پیاده‌روی تأثیر بی‌نظیری در تقویت محبت انسان به اهل‌بیت (ع) دارد و زائران احساس می‌کنند که در طول مسیر کسی آنها را همراهی می‌کند. همچنین، روایات دینی بیانگر این است که هنگام پیاده‌روی به سمت حرم، ملائکه با زائران مصافحه کرده و سلام پیامبر اکرم (ص) را به آنها می‌رسانند.

وقتی زیارت اربعین، نشانه ایمان معرفی می‌شود

جایگاه اربعین در فرهنگ شیعه، تنها به یک اجتماع بزرگ محدود نیست. در روایتی مشهور، امام حسن عسکری (ع) می‌فرمایند: «عَلَامَاتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ؛ صَلَاةُ الْخَمْسِینَ، وَزِیَارَةُ الْأَرْبَعِینَ»، یکی از نشانه‌های مؤمن زیارت اربعین است.

این روایت، زیارت اربعین را در کنار نماز، سجده بر تربت و دیگر شاخص‌های عبادی، از نشانه‌های مؤمن برمی‌شمارد؛ تعبیری که نشان می‌دهد اربعین در اندیشه اهل‌بیت (ع)، صرفاً یک سنت تاریخی نیست، بلکه جلوه‌ای از وفاداری به مسیر امامت و ولایت است.

همچنین در زیارت اربعین که از امام صادق (ع) نقل شده، فلسفه قیام امام حسین (ع) چنین بیان می‌شود که آن حضرت جان خود را فدا کرد تا بندگان خدا را از گمراهی و جهالت نجات دهد. همین فراز، نشان می‌دهد که اربعین تنها یادآور یک حادثه نیست، بلکه یادآور رسالتی است که همچنان ادامه دارد.

رهبر شهید انقلاب: اربعین نمایش قدرت امت اسلامی است

رهبر شهید انقلاب اسلامی در سال‌های مختلف، بار‌ها از راهپیمایی اربعین به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های جهان اسلام یاد کرده‌اند.

ایشان با تأکید بر اینکه اربعین «یک رسانه عظیم» است، فرموده‌اند: «راهپیمایی اربعین، نمایش محبت به اهل‌بیت (ع)، نمایش اتحاد امت اسلامی و نشانه قدرت اسلام است.»

ایشان همچنین تأکید کرده‌اند که دشمنان از انعکاس واقعی این اجتماع میلیونی پرهیز می‌کنند، زیرا اربعین، تصویری متفاوت از جهان اسلام ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن، میلیون‌ها انسان بدون اجبار، بدون تبلیغات و بدون انگیزه‌های مادی، تنها با عشق به امام حسین (ع) گرد هم می‌آیند.

به اعتقاد رهبر شهید انقلاب، اربعین علاوه بر بُعد معنوی، بستری برای شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی و تقویت جبهه مقاومت است؛ ظرفیتی که می‌تواند ملت‌های مسلمان را حول محور ارزش‌های مشترک به هم نزدیک‌تر کند.

موکب‌ها؛ جلوه‌ای از فرهنگ ایثار

یکی از جلوه‌های کم‌نظیر اربعین، فرهنگ خدمت‌رسانی است. هزاران موکب در مسیر‌های منتهی به کربلا، شبانه‌روز از زائران پذیرایی می‌کنند؛ از توزیع غذا و آب گرفته تا اسکان، خدمات درمانی، حمل‌ونقل و حتی واکس کفش.

در این مسیر، کسی از زائر نمی‌پرسد اهل کدام کشور است یا چه جایگاهی دارد. همه میهمان امام حسین (ع) هستند و همین نگاه، فرهنگی را شکل داده که بسیاری از پژوهشگران آن را نمونه‌ای بی‌بدیل از همبستگی اجتماعی و ایثار مردمی می‌دانند.

منبع: فارس