ترامپ و شکست آتش بس غزه

باشگاه خبرنگاران جوان - روز سه‌شنبه، اسرائیل به وضوح نشان داد که هیچ پیامدی برای زیر پا گذاشتن توافقی که ایالات متحده، مصر و قطر اعتبار خود را بر آن گذاشته بودند، وجود ندارد. اسرائیل روز سه‌شنبه حملات ویرانگری را به نوار غزه آغاز کرد و به گفته مقامات بهداشتی در غزه، بیش از ۴۰۰ فلسطینی را به شهادت رساند.

دولت ترامپ قبلاً به اسرائیل چراغ سبز نشان داده بود تا حملات خود به غزه را از سر بگیرد. روز سه‌شنبه، سفیر موقت این کشور در سازمان ملل گفت که مسئولیت از سرگیری جنگ در غزه «صرفاً» بر عهده حماس است.

هیچ کس اکنون به حرف ترامپ احترام نمی‌گذارد

تحلیلگران و دیپلمات‌های عرب می‌گویند که از سرگیری حملات گسترده اسرائیل به این معنی است که ترامپ این روایت را که ایالات متحده می‌تواند متحد خود، اسرائیل را کنترل کند، به شکل قابل ملاحظه‌ای تخریب کرده است.

ماروا مازیاد، کارشناس امور اسرائیل در دانشگاه مریلند، می‌گوید: «ترامپ به قدرت رسید و عنوان کرد که او کلانتر جدید شهر است. نتانیاهو از او سوء استفاده کرد. هیچ کس اکنون به حرف ترامپ احترام نمی‌گذارد. او باید دوباره دست برتر را به دست آورد». هاله‌ای از قدرت ترامپ در مورد نوار غزه پس از آن شکل گرفت که رسانه‌های اسرائیلی فاش کردند که استیو ویتکاف، فرستاده او، نتانیاهو را تحت فشار قرار داده است تا قبل از اینکه ترامپ حتی قدرت را به دست بگیرد، با آتش‌بس غزه موافقت کند.

در ماه‌های بعد، ترامپ با تایید طرحی برای «تصاحب» نوار غزه توسط ایالات متحده و آواره کردن اجباری ساکنان فلسطینی آن به اردن و مصر، باعث وحشت در میان متحدان عرب ایالات متحده شد.

حتی مقامات ارشد ایالات متحده، چه رسد به رهبران عرب، نمی‌دانستند که آیا ترامپ جدی است یا مهارت‌های مذاکره خود را به کار می‌گیرد تا کشور‌های غنی از نفت حاشیه خلیج فارس را وادار کند تا طرحی متقابل برای بازسازی نوار غزه ارائه دهند.

به نظر می‌رسید حلقه داخلی ترامپ دچار اختلاف شده است.

سناتور جمهوری‌خواه لیندسی گراهام، یکی از نزدیکترین متحدان ترامپ، گفت که ایالات متحده هیچ علاقه‌ای به آواره کردن فلسطینی‌ها و فتح غزه ندارد.

اما به نظر می‌رسید ایده ترامپ منعکس کننده تفکراتی است که توسط داماد و مشاور سابقش جرد کوشنر مطرح شده است. آنها تقریباً کلمه به کلمه ایده‌های یک پروفسور مبهم اسرائیلی بودند که ادعا می‌کرد طرحی را با کوشنر به اشتراک گذاشته است تا این منطقه جنگ زده را به «ریویرا خاورمیانه» تبدیل کند و فلسطینی‌ها را به مصر منتقل کند.

طرح اعراب برای پس از جنگ 

ملک عبدالله دوم پادشاه اردن پیشقدم شد و ترامپ را متقاعد کرد تا از ایده خود منصرف شود.   وی در جریان سفر فوریه به کاخ سفید، ترامپ را علناً در دفتر بیضی تحسین کرد، اما به طور خصوصی به او هشدار داد که این طرح به «افراط گرایی اسلامی» دامن خواهد زد.

پس از این دیدار، کشور‌های عربی گرد هم آمدند تا طرحی برای غزه پس از اتمام جنگ تهیه کنند. دیپلمات‌ها مصر پیشقدم شد، زیرا تجربه عمیقی در بازسازی غزه از درگیری‌های قبلی دارد.

سرویس‌های اطلاعاتی مصر همچنین با رهبران حماس، از جمله اعضای گردان‌های قسام، ارتباطات وسیعی دارند.

در اوایل این ماه، مصر طرحی ۵۳ میلیارد دلاری برای بازسازی نوار غزه منتشر کرد. این طرح جزئیات کمی داشت مانند اینکه چه کسی هزینه آن را پرداخت خواهد کرد، اما خواستار اداره این منطقه توسط تشکیلات خودگردان فلسطین شد و نیروی امنیتی جدیدی را برای این منطقه پیشنهاد داد که توسط اردن و مصر آموزش داده شود.

منتقدان این طرح در اسرائیل و ایالات متحده مدعی شدند این طرح در خصوص حماس سختگیرانه نیست. این طرح همچنین خواستار ساخت یک بندر و فرودگاه جدید در نوار غزه شد و در‌ها را به روی استقرار نیرو‌های حافظ صلح سازمان ملل در این منطقه و کرانه باختری اشغالی باز گذاشت. مقامات و تحلیلگران در ایالات متحده و خاورمیانه می‌گویند که اسرائیل تمایلی به حمایت از پروژه‌های بزرگ و بین‌المللی در غزه نخواهد داشت.

ترامپ خود پس از اعلام این طرح، علناً اعلام کرد که هیچ فلسطینی از نوار غزه اخراج نخواهد شد.

در آغاز ماه مارس، اسرائیل شروع به قطع ورود کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه در طول ماه رمضان و سپس برق این منطقه را قطع کرد. حملات اندکی پس از آن از سر گرفته شد.

فقدان اراده سیاسی عربی

تحلیلگران می‌گویند که با بی‌نتیجه ماندن طرح اتحادیه عرب برای غزه پس از جنگ و کنار رفتن دولت ترامپ از گفت‌و‌گو مستقیم با حماس، اسرائیل اکنون به جنگ بازگشته است.

روز سه‌شنبه، ایتامار بن گویر، وزیر سابق امنیت ملی افراطی نتانیاهو، اعلام کرد که پس از استعفا در اعتراض به آتش‌بس ژانویه، دوباره به دولت خواهد پیوست و امروز این موضوع توسط کابینه نتانیاهو مورد قبول قرار گرفت.

مازیاد گفت که حملات اسرائیل منعکس کننده «شکست کشور‌های عربی، عمدتاً مصر، قطر و عربستان سعودی در متقاعد کردن ترامپ است که نتانیاهو مانعی برای اهداف دولت او در خاورمیانه است».

او گفت: «می‌توانست ترامپ را متقاعد کرد که فشار بر نتانیاهو را حفظ کند. سوال این است که چرا کشور‌های عربی این کار را نکردند؟ من واقعاً فکر می‌کنم این موضوع به دلیل یک کمبود اراده درمیان کشور‌های عربی است. آیا کشور‌های عربی می‌خواهند نتانیاهو پیروز شود و حکومت کند؟»

منبع : میدل ایست آی