نیویورک تا تهران؛ «قرآن نمی‌سوزد» پویش ملی شد

باشگاه خبرنگاران جوان - در ورودی جنوبی نمایشگاه بین‌المللی قرآن پیش از آن‌که به ازدحام غرفه‌ها و صدای تلاوت‌ها برسی، تصویری نگاهت را نگه می‌دارد. عکسی از لحظه‌ای که سید ابراهیم رئیسی در سال ۱۴۰۲ در صحن سازمان ملل، قرآن را بالا گرفت و از حرمت این کتاب گفت. 

آن روز‌ها این تصویر جهانی شد و جمله «قرآن نمی‌سوزد» دست به دست شد. حالا پس از شهادت رئیس جمهور کشورمان همان قاب‌ها در چند نقطه نمایشگاه تکرار شده‌اند. هم در ورودی جنوبی و هم در راهرو‌های منتهی به بخش‌های مردمی. 

چند قدم آن طرف‌تر، میان ستون‌های ۱۱۸ تا ۱۲۲ غرفه‌ای قرار دارد که نامش را بسیاری از بازدیدکنندگان با همین شعار می‌شناسند. مؤسسه فرهنگی بین‌المللی قرآن و عترت «مکتب قرآن امام رضا» که برخلاف بسیاری از غرفه‌های صرفاً نمایشی، صدای آموزش از آن می‌آید. کودکان سوره «بروج» را شمرده شمرده می‌خوانند و جمعی از بانوان دور مربی حلقه زده و سوره «مجادله» را تمرین می‌کنند. از معدود غرفه‌هایی که آموزش زنده قرآن را به متن نمایشگاه آورده است.

از یک جمله جهانی تا یک پویش مردمی

ماجرا به دی‌ماه امسال گره خورده است. روز‌هایی که در برخی اغتشاشات، به مساجد تعرض شد و آتش افتاد به فرش‌ها و قرآن‌ها. همان روز‌ها بود که در «مکتب قرآن امام رضا» ایده‌ای شکل گرفت. نتیجه آن این شد که اگر قرآن را سوزاندند، ما بیشتر چاپ می‌کنیم. اگر مسجدی سوخت، ما به آن قرآن هدیه می‌دهیم. نام پویش را گذاشتند «قرآن نمی‌سوزد» و ادامه همان جمله‌ای که یک‌بار از تریبون جهانی گفته شده بود و حالا قرار بود در میدان عمل معنا شود.

این پویش به همت دختر شهید رئیسی راه‌اندازی شده است برای آن‌که یاد آن موضع جهانی، از قاب عکس فراتر برود و به کنش اجتماعی تبدیل شود. در غرفه، بنری نصب شده که توضیح می‌دهد هدف پویش، چاپ و اهدای قرآن به مساجد آسیب‌دیده و نیز مساجد مناطق محرومی است که با کمبود مصحف روبه‌رو هستند. کنار بنر، صندوقچه‌ای نمادین و شماره کارتی برای واریز نذورات مردمی دیده می‌شود که نوشته شده هر کس می‌خواهد به نیت شهدا و به نیت آبادانی مساجد سهمی در چاپ قرآن داشته باشد و در این پویش شرکت کند، می‌تواند نذورات خود را به شماره کارت ۶۰۳۷۹۹۸۸۰۰۲۴۹۶۰۸ به نام موسسه واریز کند.

پریسا صفامنش، مسئول اجرایی مکتب قرآن امام رضا، از میان رفت‌وآمد بازدیدکنندگان، چند دقیقه‌ای کنار می‌ایستد و درباره فعالیت‌ها توضیح می‌دهد. او می‌گوید که «کار اصلی مؤسسه، آموزش قرآن در محل است. نه فقط در ایام نمایشگاه، بلکه در طول سال. اما نمایشگاه فرصتی است برای معرفی این جریان که ما معتقدیم قرآن باید خوانده شود، فهمیده شود و زندگی شود. اگر جایی قرآن را آتش زدند، پاسخ ما توسعه آموزش و تکثیر مصحف است.»

در همان لحظه، مربی بخش کودک، با لحنی صبورانه، آیات سوره «بروج» را تکرار می‌کند و بچه‌ها با انگشت روی خطوط مصحف دنبال می‌کنند. آن‌سوتر، جمعی از بانوان در حلقه‌ای صمیمی، سوره «مجادله» را تمرین می‌کنند. صفامنش می‌گوید که «پر کنار آموزش، ما عضوگیری برای شبکه‌سازی بانوان قرآنی هم داریم. هدف‌مان شکل‌گیری تشکل‌سازان قرآنی و ظرفیت‌سازی برای بزرگ‌ترین محفل قرآنی بانوان جهان اسلام با عنوان خیرات‌النسا است که هر ساله آن را برپا می‌کنیم.»

در فضایی که بسیاری برای خرید، بازدید یا گرفتن عکس آمده‌اند، این غرفه حال‌وهوای کلاس دارد. تخته، صندلی‌های کوچک، مصحف‌های باز و گفت‌وگوی آموزشی. ترکیبی از کار تشکیلاتی و کار میدانی.

نمایشگاه؛ حافظه تصویری یک جمله

در راهرو‌های نمایشگاه، تصاویر آن لحظه معروف در سال ۱۴۰۲ بار‌ها تکرار شده است. قاب‌هایی که رئیس‌جمهور وقت ایران را نشان می‌دهد که قرآن را در دست گرفته است. 

بازدیدکنندگان جلوی این تصاویر مکث می‌کنند. برخی عکس می‌گیرند، برخی زیر لب صلواتی می‌فرستند. برای بخشی از مخاطبان، آن تصویر نمادی از دفاع از حرمت قرآن در سطح بین‌المللی است. پویش «قرآن نمی‌سوزد» تلاش کرده این نماد را به اقدام اجتماعی پیوند بزند.

پاسخ عملی به هتک حرمت قرآن

در گفت‌و‌گو با چند بازدیدکننده، یک نکته تکرار می‌شود: «اگر قرآن را سوزاندند، دل‌ها را نمی‌توانند بسوزانند.» یکی از بانوانی که برای واریز نذرش آمده، می‌گوید مسجد محله پدری‌اش در منطقه‌ای محروم، تنها چند جلد قرآن قدیمی دارد.

یکی از نوجوانان که همراه مادرش آمده، پس از شنیدن توضیحات مربی، می‌گوید که «من هم می‌خواهم در چاپ قرآن سهمی داشته باشد.» بعد مقداری پول از مادرش می‌گیرد و ادامه می‌دهد که «این پول را از پول تو جیبی‌هایم کم کن.» این همان پیام الهی است که قرآن اگرچه ممکن است در حادثه‌ای بسوزد، اما در دل‌ها تکثیر می‌شود.

در این پویش مردم می‌توانند با نذر خود در چاپ قرآن مشارکت کنند. هر نفر می‌تواند هزینه چاپ یک یا چند جلد قرآن را پرداخت کند تا این کتب مقدس با نیت خیرخواهانه، روانه مساجد بی‌قرآن یا مساجد سوخته‌ای شود که در جریان اغتشاشات تخریب شده‌اند. این اقدام، پاسخی عملی به دشمنانی است که گمان می‌کنند با سوزاندن آیات قرآن، می‌توانند نور الهی را خاموش کنند.

در میان ازدحام بازدیدکنندگان نمایشگاه بین‌المللی قرآن، بسیاری تنها چند دقیقه‌ای در غرفه «مکتب قرآن امام رضا (ع)» توقف می‌کنند، اما همین چند دقیقه کافی است تا صدای تلاوت حال و هوای خاصی به فضا دهد و پیام مهمی را منتقل کند. اینکه قرآن در دل‌ها جاری است و هیچ آتشی نمی‌تواند آن را خاموش کند.

سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم در مصلای امام خمینی (ره) تا نیمه اسفند ادامه دارد و غرفه مکتب قرآن، با تلفیق آموزش زنده و فعالیت‌های مردمی، توانسته توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب کند. برگزارکنندگان پویش «قرآن نمی‌سوزد» نیز اعلام کرده‌اند که روند جمع‌آوری کمک‌ها و چاپ و توزیع مصحف‌ها پس از پایان نمایشگاه همچنان ادامه خواهد داشت تا پیام روشن این حرکت فرهنگی و مردمی تثبیت و به یک جریان پایدار تبدیل شود.

منبع: فارس