هوش مصنوعی، کلید بهینه‌سازی تولید و کاهش ضایعات در صنایع

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - علی فرضیان مدیر فنی یک شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه هوشمندسازی صنایع در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به نقش روزافزون هوش مصنوعی در بخش تولید اظهار کرد: در بسیاری از صنایع، حجم قابل توجهی از داده‌ها تولید و ذخیره می‌شود، اما در اغلب موارد این اطلاعات مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. در این فرآیند، داده‌های خطوط تولید دریافت، پالایش، دسته‌بندی و داده‌های خارج از محدوده یا غیرمجاز حذف می‌شوند و سپس با استفاده از نرم‌افزار دانش‌بنیان مورد تحلیل قرار می‌گیرند.

وی افزود: خروجی این تحلیل‌ها، شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت محصول، میزان ضایعات و حجم تولید است که در اختیار مدیران کارخانه‌ها قرار می‌گیرد تا بتوانند فرآیند‌های تولید را بهینه کرده و تصمیم‌های دقیق‌تری برای افزایش بهره‌وری اتخاذ کنند.

هوش مصنوعی؛ تحول در تحلیل کلان‌داده‌های صنعتی

وی با بیان اینکه هوش مصنوعی تحول بزرگی در تحلیل داده‌های صنعتی ایجاد کرده است، گفت: پیش از توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، تحلیل صد‌ها هزار داده به‌صورت هم‌زمان عملاً امکان‌پذیر نبود، اما اکنون این فناوری می‌تواند حجم عظیمی از داده‌ها را پردازش کرده و الگو‌های مؤثر بر عملکرد خطوط تولید را استخراج کند.

به گفته وی، برای نمونه مشخص می‌شود اگر دمای بخشی از فرآیند تولید از یک بازه مشخص بیشتر یا کمتر شود، چه میزان بر کیفیت محصول نهایی تأثیر خواهد گذاشت. این اطلاعات به مدیران کمک می‌کند فرآیند‌های تولید را متناسب با شرایط واقعی کارخانه تنظیم کنند؛ به‌ویژه در واحد‌هایی که ده‌ها سال از احداث آنها گذشته و دستورالعمل‌های اولیه دیگر پاسخگوی شرایط فعلی نیست.

ارائه دستورالعمل‌های جدید برای افزایش کیفیت و کاهش ضایعات

این مدیر فنی ادامه داد: تحلیل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، دستورالعمل‌های به‌روزی را برای افزایش کیفیت محصولات و کاهش ضایعات در اختیار صنایع قرار می‌دهد و امکان اصلاح فرآیند‌های قدیمی را بر اساس شرایط واقعی تولید فراهم می‌کند.

وی با اشاره به تجربه اجرای پروژه در صنایع مختلف گفت: تاکنون پروژه‌هایی در صنایع پتروپالایشی، فرآورده‌های نفتی، محصولات پلاستیکی، فولاد و صنایع بتنی اجرا شده که نتایج قابل توجهی در بهبود عملکرد خطوط تولید به همراه داشته است.

کاهش چهار ساعته زمان تولید با تحلیل داده‌ها

وی در تشریح یکی از این پروژه‌ها اظهار کرد: در یکی از کارخانه‌های تولید رزین، یکی از چالش‌های اصلی، متغیر بودن زمان تولید هر بچ محصول بود. فرآیند تولید رزین به‌صورت ناپیوسته انجام می‌شود و مواد اولیه در هر مرحله وارد کوره شده و پس از انجام آزمایش‌های مکرر، تولید تا رسیدن به کیفیت مطلوب ادامه پیدا می‌کند؛ موضوعی که باعث می‌شد زمان تولید هر بچ متغیر باشد.

وی افزود: در برخی موارد تولید یک بچ ۱۸ ساعت و در موارد دیگر ۲۴ ساعت زمان می‌برد. پس از تحلیل داده‌های تولید، مشخص شد اگر دمای بویلر در ابتدای فرآیند به حداکثر دمای مجاز برسد، مدت زمان تولید حدود چهار ساعت کاهش می‌یابد؛ موضوعی که نقش قابل توجهی در افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید دارد.

هوش مصنوعی در خدمت ارتقای کیفیت بتن

این مدیر فنی همچنین به کاربرد هوش مصنوعی در صنعت بتن اشاره کرد و گفت: در تولید بتن، نوع و میزان افزودنی‌ها تأثیر مستقیمی بر مقاومت و کیفیت محصول نهایی دارد. از سوی دیگر، هر یک از این افزودنی‌ها قیمت و شرایط تأمین متفاوتی دارند.

وی تصریح کرد: تحلیل داده‌ها با استفاده از هوش مصنوعی به مدیران کارخانه‌ها کمک می‌کند تا مناسب‌ترین نوع و مقدار افزودنی را انتخاب کنند؛ به گونه‌ای که ضمن دستیابی به مقاومت و کیفیت موردنظر، هزینه‌های تولید نیز بهینه شود؛ تحلیلی که انجام آن با روش‌های سنتی عملاً امکان‌پذیر نبود.