سینمای زیرزمینی روی دور تند
باشگاه خبرنگاران جوان - روند تولید فیلمهای بدون مجوز رسمی در حال گسترش است؛ آثاری که خارج از سازوکارهای قانونی ساخته میشوند و مستقیماً راهی جشنوارههای خارجی میشوند. افزایش این تولیدات، زنگ هشداری درباره سیاستهای فرهنگی به صدا درآورده است.
در یک سال گذشته، تقریباً هر فیلمی که از ایران راهی جشنوارههای خارجی شده و اتفاقاً با استقبال و تحسین محافل بینالمللی روبهرو شده، بدون دریافت مجوز رسمی و بهصورت زیرزمینی در داخل کشور تولید شده است. نکته قابل تأمل آنجاست که بخش قابل توجهی از این آثار، مضامینی علیه کشورمان دارند؛ مضامینی که دقیقاً همانها مورد توجه جشنوارهها و رسانههای خارجی قرار میگیرد و برای سازندگانشان اعتبار جهانی به همراه میآورد. اعتباری از به سیاهی کشیدن ایران.
از نمونههای شاخص میتوان به «یک تصادف ساده» ساخته جعفر پناهی اشاره کرد که موفق به دریافت نخل طلا از جشنواره جشنواره فیلم کن شد. همچنین آثاری چون «کمدی الهی» و «کیک محبوب من» نیز در همین مسیر قرار میگیرند؛ فیلمهایی که خارج از سازوکار رسمی تولید شدهاند اما در عرصه بینالمللی با استقبال روبهرو شدهاند. این فهرست محدود به چند اثر خاص نیست و در سالهای اخیر نمونههای مشابه کم نبودهاند.مسئله مهمتر، نوع مواجهه داخلی با این تولیدات است. در مواردی که اثری مانند «کیک محبوب من» ساخته میشود، برخوردها بهگونهای نیست که بازدارندگی جدی ایجاد کند یا مانع از تکرار این روند شود.این روند، پرسشهای متعددی را درباره سیاستهای فرهنگی، نظام مجوزدهی، نسبت میان هنر و حاکمیت، و همچنین تصویر ایران در جامعه هنری جهانی مطرح میکند؛ پرسشهایی که پاسخ به آنها نیازمند گفتوگویی جدی و چندجانبه در داخل کشور است.
به طور مثال مهناز محمدی درباره فیلمی که در جشنواره بینالمللی فیلم برلین به نمایش درآمد، با صراحت توضیح میدهد که بخش عمدهای از این اثر بهصورت زیرزمینی در ایران فیلمبرداری شده است. او در عین حال تأکید میکند که از بیان جزئیات دقیق درباره نحوه تولید فیلم خودداری میکند. به گفته او، بسیاری از همکارانش همچنان در داخل ایران فعالیت میکنند و افشای شیوههای کار میتواند آنها را در معرض خطر قرار دهد. محمدی تصریح میکند که تمایلی ندارد با توضیح چگونگی انجام این فرایند، اطلاعاتی در اختیار مقاماتی قرار دهد که ممکن است از آن برای برخورد با عوامل تولید استفاده کنند.
او همچنین اشاره میکند که بخشی از این فیلم اساساً نمیتوانست خارج از ایران ساخته شود؛ چراکه فضای اجتماعی و بستر روایی آن بهگونهای بوده که نیازمند فیلمبرداری در داخل کشور بوده است. با این حال، بخش دیگری از پروژه در کشور گرجستان انجام شده تا امکان تکمیل تولید فراهم شود. البته همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما با اشاره به حذف احتمالی پروانه ساخت گفت: «تا جایی که میدانم، وزارت ارشاد و سازمان سینمایی نیز از وضعیت کنونی راضی نیستند. تعداد فیلمهای زیرزمینی روزبهروز بیشتر میشود و برخی جشنوارههای خارجی شرط گذاشتهاند که فقط فیلمهای بدون مجوز دولتی را بپذیرند. تداوم وضعیت فعلی نوعی خودکشی است. باید تلاش کنیم فیلمهای زیرزمینی را به جریان رسمی بازگردانیم. ما طرح جایگزین پروانه ساخت را آماده کردهایم و بهزودی به سازمان سینمایی ارائه میکنیم.»البته با گذشت دو ماه، هنوز خبر مشخصی در اینباره منتشر نشده است.
منبع: فارس
12259107
مهمترین اخبار وبگردی
