راز دیوار سبز چین چیست؟
باشگاه خبرنگاران جوان - بیابان تاکلاماکان در شمالغرب چین، تا چند دهه پیش جایی بود که کمتر کسی تصور میکرد روزی به سوژه یک موفقیت اقتصادی و زیستمحیطی تبدیل شود. دریایی از شنهای روان، طوفانهای شدید و خشکی مطلق، این منطقه را به یکی از سختترین زیستبومهای جهان بدل کرده بود. اما از سال ۱۹۷۸ ورق برگشت؛ زمانی که چین پروژهای را آغاز کرد که امروز از آن بهعنوان یکی از بزرگترین سرمایهگذاریهای سبز جهان یاد میشود.
۶۶ میلیارد درخت؛ بزرگترین پروژه سبز قرن
دولت چین در سال ۱۹۷۸ طرحی را با نام رسمی برنامه حفاظت از جنگلهای سهشمالی کلید زد؛ پروژهای که بیشتر با عنوان «دیوار سبز بزرگ» شناخته میشود. هدف این طرح ساده اما بلندپروازانه بود: متوقف کردن پیشروی بیابان، نجات زمینهای کشاورزی و کاهش خسارتهای اقتصادی ناشی از طوفانهای شن. در قالب این پروژه، تاکنون بیش از ۶۶ میلیارد اصله درخت در طول حدود ۴۵۰۰ کیلومتر در شمال چین کاشته شده و برنامهریزی شده طی ۲۵ سال آینده ۳۴ میلیارد درخت دیگر نیز به این عدد اضافه شود. نتیجه چه بوده است؟ کمربندی سبز که حالا بخشهای وسیعی از حاشیه بیابان تاکلاماکان را دربر گرفته و مانع حرکت شنهای روان شده است. بر اساس آمارها، پوشش گیاهی چین از حدود ۱۰ درصد در سال ۱۹۴۹ به بیش از ۲۵ درصد در سالهای اخیر رسیده است؛ افزایشی که فقط یک عدد زیستمحیطی نیست، بلکه معنای اقتصادی هم دارد: کاهش خسارات، تقویت کشاورزی و ایجاد فرصتهای شغلی در حوزه جنگلداری و مدیریت منابع طبیعی.
از بیابان تا «بانک کربن»
یکی از جذابترین بخشهای این ماجرا برای اقتصاددانها، تبدیل حاشیههای بیابان به «مخزن کربن» است؛ یعنی مناطقی که به جای تولید دیاکسیدکربن، آن را جذب میکنند. به گفته پروفسور «یوک یونگ» از مؤسسه فناوری کالیفرنیا، مداخله گسترده انسانی باعث شده این مناطق توان جذب کربن بالاتری پیدا کنند. بررسیهای ۲۵ ساله با استفاده از تصاویر ماهوارهای نشان میدهد رشد درختان در اطراف تاکلاماکان حتی الگوی بارش را هم تغییر داده و میزان بارندگی در فصل مرطوب تا ۲.۵ برابر افزایش یافته است. همچنین میزان دیاکسیدکربن از ۴۱۶ واحد در میلیون در فصل خشک به ۴۱۳ واحد در میلیون در فصل مرطوب کاهش یافته است. این یعنی چین نهتنها بیابان را مهار کرده، بلکه در حال تقویت جایگاه خود در اقتصاد جهانی کربن و بازارهای مربوط به اعتبارهای کربنی است؛ بازاری که آینده اقتصاد سبز جهان را شکل میدهد.
با وجود این موفقیتها، پروژه بدون چالش نبوده است. در برخی مناطق تنها از چند گونه محدود مانند صنوبر و بید استفاده شده که تنوع زیستی را کاهش میدهد. در سال ۲۰۰۰، در منطقه نینگشیا حدود یک میلیارد درخت صنوبر به دلیل بیماری از بین رفت.از سوی دیگر، کاشت انبوه درختان در مناطق خشک نیاز به آب دارد و در برخی نقاط فشار بر منابع آب زیرزمینی افزایش یافته است.
الگویی که از چین فراتر رفت
موفقیت نسبی این طرح باعث شده کشورهای دیگر نیز به فکر اجرای پروژههای مشابه بیفتند. از جمله طرح دیوار سبز بزرگ آفریقا که قرار است کمربندی سبز به طول ۸۰۰۰ کیلومتر در قاره آفریقا ایجاد کند. داستان تاکلاماکان یک پیام روشن دارد: محیطزیست فقط دغدغه طبیعتدوستان نیست؛ میتواند یک پروژه اقتصادی بزرگ، اشتغالزا و آیندهساز باشد. تجربه چین نشان میدهد اگر برنامهریزی بلندمدت، فناوری و سرمایهگذاری هدفمند کنار هم قرار بگیرند، حتی یک بیابان خشک هم میتواند به فرصتی برای رشد اقتصادی و نقشآفرینی در بازار جهانی سبز تبدیل شود.
منبع: فارس
12259070
مهمترین اخبار وبگردی
