چطور وحدت ملی می‌تواند به سلاح راهبردی تبدیل شود؟

باشگاه خبرنگاران جوان - پژوهشگر فقه حقوق و اندیشه امام خمینی (ره): همان‌طور که مستحضرید، در ماه‌های اخیر و پس از شهادت جانسوز حضرت آیت الله سید علی خامنه‌ای و شروع جنگ تحمیلی سوم، پیام‌های متعددی از سوی حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، منتشر شده است. یکی از مفاهیمی که در این بیانیه‌ها بسیار پررنگ و مکرر تکرار شده، موضوع «وحدت ملی» و «انسجام اجتماعی» است.

ببینید، اصل مطلب را خود رهبری در اولین پیامشان به‌خوبی بیان کردند. ایشان فرمودند: «اگر قدرت شما در صحنه ظاهر نشود، نه رهبری و نه هیچ یک از دستگاه‌های مختلف، کارایی لازم را نخواهند داشت». این جمله‌ی کوتاه، نشان می‌دهد که منشأ اصلی قدرت کشور، مردم هستند و مردم وقتی می‌توانند قدرت‌آفرین باشند که متحد و یکپارچه عمل کنند.

در شرایطی که دشمن با تمام توان وارد جنگ ترکیبی شده، مهم‌ترین هدف او، «تفرقه‌افکنی» است. دشمن به‌خوبی می‌داند که اگر بتواند بین اقشار مختلف جامعه، بین دولت و ملت، یا بین نهاد‌های مختلف، اختلاف بیندازد، می‌تواند کشور را از درون تضعیف کند. به همین دلیل، رهبری در تمام بیانیه‌هایشان، بار‌ها و بار‌ها بر «وحدت»، «انسجام»، «برادری» و «پرهیز از اختلاف» تأکید کرده‌اند و این را به‌عنوان «رمز پیروزی» معرفی کرده‌اند.

رهبری در پیام نوروزی، وحدتی که بین هموطنان با همه‌ی تفاوت‌هایِ مذهبی، فکری، فرهنگی و سیاسی ایجاد شده را «نعمتی خاص از ناحیه‌ی حضرت حق» معرفی کردند و فرمودند: «این را باید نعمتی خاص از ناحیه حضرت حق دانست و بسیار بر آن با زبان و در دل و هم در مقام عمل، شکر بجا آورد». بعد هم به این قاعده‌ی قرآنی اشاره کردند که «هرگاه نعمتی مورد شکر قرار گیرد، به تناسبِ مقدار شکر، ریشه‌اش استوارتر می‌شود».

حالا نسبت این نعمت با «امنیت ملی» چه هست؟ در پاسخ به این سؤال، باید به این نکته توجه کنیم که در اولین پیام، رهبری فرمودند: «اگر قدرت شما در صحنه ظاهر نشود، نه رهبری و نه هیچ یک از دستگاه‌های مختلف ... کارایی لازم را نخواهند داشت». یعنی امنیت ملی، محصول «حضور متحد مردم» است. وقتی مردم در صحنه هستند و با هم متحد هستند، دشمن نمی‌تواند از خلأ‌های اجتماعی و سیاسی برای نفوذ استفاده کند. در غیر این صورت، هرگونه اختلافِ داخلی، به‌مثابه‌ی «سوراخی در کشتی» است که دشمن از آن به‌راحتی نفوذ می‌کند. به‌همین‌خاطر است که شعار امسال، «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نامگذاری شده است. یعنی سه‌تای اینها به‌هم گره خورده‌اند: اقتصاد قوی بدون وحدت ملی ممکن نیست، و امنیت ملی بدون اقتصاد قوی و وحدت ملی، محقق نمی‌شود.

رهبر انقلاب در پیام به مناسبتِ روز مجلس فرمودند: «اختلافات غیرموجه و حتی موجّه را به تنازع و تفرقه تبدیل نکنید». این جمله‌ی بسیار عمیقی است. رهبری در آن پیام، به نمایندگان مجلس می‌فرمایند که اختلافات سیاسی و فکری، اگر به‌صورت «تنازع» (جنگ و دعوا) و «تفرقه» دربیاید، آسیب‌زننده است. حتی اختلافاتی که «موجه» هستند (یعنی ریشه‌ی منطقی و کارشناسی دارند)، نباید به‌گونه‌ای مطرح شوند که وحدت ملی را خدشه‌دار کنند.

این یعنی حفظ وحدت، «اولویت راهبردی» است که بر بسیاری از تفاوت‌هایِ جزئی ترجیح دارد. البته این به معنای نفی نقد منصفانه نیست؛ بلکه به این معناست که نقد‌ها باید در چارچوب «خیرخواهی»، «اخلاق انتقادی» و «دلسوزی برای نظام» مطرح شوند و از «تخریب» و «تفرقه‌افکنی» پرهیز کنند.

ایشان در ادامه، نقش مسئولین را در این زمینه بسیار حساس ارزیابی کردند و فرمودند: «امروز شکر نعمت انسجام ملت و دولت و تمامی دستگاه‌های جمهوری اسلامی، در تقویت انگیزه و خدمت مضاعف و مجاهدانه‌ی مسئولین، گره‌گشایی از مسائل و دغدغه‌های مردم خصوصاً در عرصه‌ی اقتصادی و معیشتی است».

یعنی مسئولین وظیفه دارند که با خدمت صادقانه و بی‌ریا، مردم را به نظام امیدوارتر کنند و زمینه‌ی هرگونه ناامیدی و بدبینی را از بین ببرند. این خودش یکی از مصادیق عملی «شکر نعمت وحدت» است.

رهبری در پیام غدیر، هشدار دادند که دشمن، «کید خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تاب‌آوری مردم؛ دیگری ایجادِ خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور». لطفاً توضیح دهید که چگونه دشمن از «اختلافات» برای ضربه زدن به «وحدت» استفاده می‌کند؟

این یک هشدار راهبردی بسیار مهم است. یعنی دشمن به‌این نتیجه رسیده که با جنگ نظامی نمی‌تواند ایران را شکست دهد، بنابراین به‌سراغ «جنگ روانی»، «جنگ رسانه‌ای» و «جنگ اقتصادی» رفته است.

ابزار اصلی دشمن در این جنگ ترکیبی، «کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی و اختلاف» است. یعنی دشمن تلاش می‌کند که بین مردم و نظام، بین قشر‌های مختلف جامعه، بین مسئولین و مردم، یا حتی بین خود مسئولین، شکاف و بی‌اعتمادی ایجاد کند. اگر این اتفاق بیفتد، دیگر نیازی به حمله‌ی نظامی نیست؛ چون کشور از درون تضعیف می‌شود

در مقابل، رهبری فرمودند: «در مقام مقابله با این بدخواهی‌ها باید همگان با ایستادگی و روشن‌بینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و هم‌صدایی نکردن با دشمن، نقشه‌ی شوم او را خنثی نمایند. در این مقام، نقش مسئولان در پشتیبانی از این امور بسیار مهم است. هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود، نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب می‌گردد».

پس هرکس که با کلام یا رفتار خود، باعث بدبینی مردم نسبت به نظام شود، عملاً به دشمن کمک کرده است. این یک هشدار بسیار جدی است که هم به مردم و هم به مسئولین داده شده است.

بله، دقیقاً همین‌طور است. رهبری در پیام تشییع، این حضور ده‌ها میلیونیِ مردم را «حماسه‌ای بی‌نظیر و تاریخی» معرفی کردند که «دشمنانِ مستکبر ملت ایران را به حیرت و سرگردانی و خشم و وحشت انداخت». همچنین در اولین پیام، فرمودند: «بصیرت و هوشمندیِ ملّت بزرگ ایران در واقعه‌ی اخیر و پایمردی و شجاعت و حضورش، دوست را به تحسین و دشمن را به حیرت واداشت».

این حماسه‌ها نشان داد که وحدت ملی، شعار نیست بلکه واقعیت عینی و عملیاتی است که می‌تواند معادلات دشمن را به‌هم بریزد. وقتی ده‌ها میلیون نفر، با هر سلیقه و گرایشی، زیر یک پرچم جمع می‌شوند و برای دفاع از ارزش‌هایِ خود به‌پا می‌خیزند، این یعنی «ایران قوی» نه یک وعده، بلکه یک واقعیت امروزین است.

در پیام نوروزی هم ایشان فرمودند: «در حال حاضر در اثر وحدتی که بین شما هموطنان با همه‌ی تفاوت خاستگاه‌هایِ مذهبی، فکری، فرهنگی و سیاسی ایجاد شده، در دشمن شکستگی بوجود آمده است». این نشان می‌دهد که وحدت ملی، علاوه بر اینکه «تکلیف شرعی» است، «سلاح کارآمد» در برابر دشمن هم محسوب می‌شود.

رهبری در اولین پیام، سه راهکار اساسی برایِ حفظ وحدت ارائه کردند که واقعاً کلیدی و حیاتی است:

اول: پرهیز از اختلافات پوچ

ایشان فرمودند: «باید بر وحدت بین آحاد و اقشار ملت که معمولاً در مواقع مضیقه نمود خاصی پیدا می‌کند

خدشه‌ای وارد نشود. این امر با صرف نظر کردن از نقاط مورد اختلاف، تحصیل خواهد شد». یعنی ما باید روی نقاط مشترک متمرکز شویم و از بزرگ‌نماییِ اختلافات پرهیز کنیم. در شرایط جنگی، وقت «دعوا‌های بی‌حاصل» نیست.

دوم: حضورِ مؤثر در صحنه

ایشان فرمودند: «مهم این است که نقش صحیح، بدون خدشه به وحدت اجتماعی، به‌خوبی درک و تا حد ممکن به اجرا گذاشته شود». یعنی مردم باید در عرصه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی حضور داشته باشند، اما این حضور نباید به‌گونه‌ای باشد که وحدت ملی را خدشه‌دار کند. مثلاً انتقاد کردن، به‌شرط اینکه تخریب‌کننده و تفرقه‌افکن نباشد، نه‌تنها اشکال ندارد، بلکه مفید هم هست.

سوم: کمک و یاری متقابل

ایشان فرمودند: از کمک و یاری به یکدیگر فروگذار نکنید. بحمدالله خصلت همیشگی بیشتر ایرانیان جز این نبوده و انتظار می‌رود که در این روز‌های خاص که طبیعتاً بر بعضی از آحاد ملت سخت‌تر از بقیه می‌گذرد، این مطلب جلوه‌ی بیشتری داشته باشد. یعنی در این روز‌های سخت جنگ و تحریم، وظیفه‌ی ما این است که به‌ویژه به قشر‌های آسیب‌پذیر کمک کنیم و دست نیازمندان را بگیریم. این هم یکی از مصادیق وحدت عملی است.

در پیام نوروزی، رهبری نسبت به نقش «رسانه‌ها» در تفرقه‌افکنی هشدار دادند. لطفاً این بخش را هم برای ما روشن کنید.

ایشان در پیام نوروزی، یکی از مسیرهایِ دشمن را «عملیات رسانه‌ای» معرفی کردند و فرمودند: «در این ایام به‌طور خاص با نشانه‌گیریِ ذهن و روان آحادی از مردم، قصد خدشه در وحدت ملی و به‌تبع آن در امنیت ملی را دارد. ما باید مواظب باشیم تا مبادا در اثرِ سهل‌انگاری و به‌دست خود ما، این قصد شوم تحقق یابد».

سپس به رسانه‌هایِ داخلی توصیه کردند که «از پرداختن به نقاط ضعف به‌طور جدی خودداری کنند. در غیر این صورت، امکان وصول دشمن به مقصودش وجود دارد».

این به این معنا نیست که رسانه‌ها نباید نقد کنند؛ بلکه به این معناست که در شرایط حساس جنگی، رسانه‌ها باید «اولویت‌بندی رسانه‌ای» داشته باشند و به‌جای بزرگ‌نمایی اختلافات و نقاط ضعف، بر «نقاط قوت» و «وحدت ملی» متمرکز شوند.

همان‌طور که رهبری فرمودند: «وحدت ملی، «نعمت الهی» و «سلاح بی‌نظیر» در برابر دشمن است. با وحدت، اقتصاد مقاومتی محقق می‌شود، امنیت ملی تضمین می‌گردد، و حماسه‌هایی خلق می‌شود که دشمن را به حیرت و استیصال می‌اندازد.»

این وحدت، مصداق بارز آیه‌ی شریفه‌ی «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَ لَا تَفَرَّقُوا» است و هرکس که در حفظ آن بکوشد، مشمول رحمتِ الهی خواهد بود و هرکس که در تضعیف آن بکوشد، به دشمن خدا کمک کرده است.

ان‌شاءالله که همه‌ی ما در راه حفظ این نعمت عظیم، از هیچ کوششی فروگذار نکنیم.

منبع: مهر