از سندروم بندیکت تا نقشه دشمن

باشگاه خبرنگاران جوان - سیگنال ضعف و چندپارگی داخلی تمام چیزی است که طرف آمریکایی برای دنبال کردن راهبردهایش نیاز دارد.

سندروم بندیکت آرنولد

«خیانت برخی مسئولین بر کسی پوشیده نیست.» قبل از پیام رهبرحکیم، این دست جملات را زیاد شنیده‌ایم؛ اما شاید مهم‌ترین نتیجه‌ی این نوع عبارات، متفرق شدن نیرو‌های اجتماعی متکثر باشد. انرژی که می‌تواند خرج ایستادگی دربرابر متجاوز شود، حالا هرروز با سندروم بندیکت آرنولد مواجه است. بندیکت سرداری آمریکایی بود که در جریان جنگ استقلال این کشور با فروختن نقشه قلعه‌ها به بریتانیا، داغ همیشگی خائن را برای خود در ادبیات جهان خرید. وقتی برای هر ناکارآمدی، برچسب «آرنولد» بر پیشانی مسئولان چسبانده می‌شود، در واقع دایره‌ی خیانت آنچنان گسترده می‌شود که مفهوم آن، معنای خود را از دست می‌دهد و در عین حال، امکان هرگونه نقد سازنده را هم از بین می‌برند. ماحصل خیانت‌پنداری، تخریب اعتماد افقی میان آحاد جامعه و گسست عمودی میان مردم و نهاد‌های مدیریتی است. این شکل قیاس‌های ناروای تاریخی بود که پیام رهبر معظم انقلاب را به این موضوع اختصاص داد: «از جمله اصولی‌ترین امور در این برهه، اصرار بر وحدت کلمه و اتحاد مقدس در همه‌ی سطوح مردم و مسئولان و در تمام عرصه‌ها برای تحقق آرمان‌های بلند انقلاب اسلامی و تأمین عزت و استقلال ایران عزیز خصوصاً در برابر دشمن جنایتکار و حیله‌گر آمریکایی است.» ۲۶/۴/۱۴۰۵

دشمن اشتباهی

امام شهید وظیفه هر ایرانی را در سه گانه‌ای از کنشگری تعریف کردند که درکنار لزوم اتحاد در این ایام باید بازخوانی شود:

اول) «آنچه وظیفه‌ی ما به عنوان مردم، به عنوان آحاد جمهوری اسلامی است: اولا دشمن‌شناسی است؛ در شناخت دشمن اشتباه نکنید.» ۱۳۹۸/۱۰/۱۸ اتفاقی که امروز در دستگاه عداوت رخ داده، واژگون کردن دشمن اصلی است. نکته‌ای که رهبر شهید بار‌ها و بار‌ها با تکرار نام یانکی‌های امریکایی سعی در یادآوری آن داشتند. زیرا اگر نام دشمن از حافظه‌ی جمعی پاک شود، هر اختلاف داخلی به عنوان محل نزاع اصلی ترجمه می‌شود و توان آفند ملی به جای مرز‌های بیرونی، در کوچه‌پس‌کوچه‌های درونی به هدر می‌رود.

شارلاتان بزرگ تاریخ معاصر

دوم)، اما دشمن‌شناسی بدون نقشه‌شناسی، نیم‌بند است. امام شهید گام دوم را درک نقشه می‌نامند؛ یعنی اینکه بدانیم دشمن با چه ابزار‌هایی و در چه لایه‌هایی نفوذ می‌کند. شارلاتان در ادبیات سیاسی، کسی است که خود را درمانگر مشکلات جلوه می‌دهد، در حالی که ذاتی به جز تزریق سم در رگ ملت‌ها ندارد. در تاریخ معاصر ایران، آمریکا به‌خوبی این نقش را بازی کرده است: از کودتای ۲۸ مرداد که با جامه‌ی نخ‌نمای دفاع از دموکراسی کلاه‌برداری تاریخی کرد، تا جنگ تحمیلی که با حمایت لجستیکی از صدام، خود را بی‌طرف نشان می‌داد تا امروز که با فشار حداکثری و تحریم و محاصره دریایی، زندگی یکایک افراد را نشانه رفته است. دشمن کسی است که با طراحی نبرد هویتی می‌کوشد باور‌های یک جامعه را تخریب کند و ترور و جنگ را برای آنها به روزمرگی در بیاورد. بصیرت مورد نظر امام شهید درک همین لایه‌های شناختی جنگ است.

میدان رویارویی با دشمن

سوم) شیوه‌ی مقابله با دشمن، نقطه‌ی تمایز گفتمان انقلابی با هرگونه رویکرد انفعالی یا جزیره‌ای است. امام شهید تصریح می‌کنند که در این رویارویی، «میلیون‌ها نفر آماده باشیم برای اینکه، هم دفاع کنیم، هم ضربه بزنیم.» ۱۳۹۸/۱۲/۰۴ این جمله، منش ملی را نشان می‌دهد که هر ایرانی خود را، سپری در برابر صدمه به انسجام اجتماعی می‌بیند.

سیگنال ضعف و چندپارگی داخلی تمام چیزی است که طرف آمریکایی برای دنبال کردن راهبردهایش نیاز دارد. اساسا حفظ وحدت و چنگ زدن به ریسمان انقلاب اسلامی بجز حفظ خیابان از آشوب‌ها، انعکاس‌دهنده اصلی قدرت داخلی است. کشوری که با تمامیت خود دربرابر یک «دیگری» ایستاده است، متفاوت از بازیگری است که گویی به جهان مخابره می‌کند: هنوز در امتحان بگومگو‌های داخلی سربلند بیرون نیامده‌ام. به استناد به سخن رهبر معظم انقلاب، نگرانی و اهتمام افراد به فرآیند‌های سیاسی و حفظ عزت ایران، سرمایه‌ی ارزشمندی به شمار می‌آید اما؛ «دشمن نباید هیچ علامت ضعفی از ما دریافت کند؛ که هرگاه ما این مراقبت‌ها را به طور کامل مراعات نماییم، او به ناچار رو به هزیمت خواهد گذارد.» ۲۶/۴/۱۴۰۵

رهبر معظم انقلاب همانطور که مسئولین را به جد از هرگونه کنش درجهت سرخوردگی ملت ایران نفی می‌کنند، در همان حال حضور همیشگی دشمن در میدان افتراق‌افکنی را یادآور می‌شوند: «ابزار اصلی او در این هر دو، کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی، و اختلاف است؛ لذا در مقام مقابله با این بدخواهی‌ها باید همگان با ایستادگی و روشن‌بینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و همصدایی نکردن با دشمن، نقشه‌ی شوم او را خنثی نمایند.» ۱۴/۳/۱۴۰۵

سرمایه‌ای که نباید از دست برود

در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین مصادیق تقوا و بصیرت اجتماعی، پاسداشت نعمت عظیم وحدت ملی و انسجام بی‌بدیلی است که حول پرچم ایران اسلامی برای ملت ایران فراهم آمده است. این سرمایه‌ی اجتماعی کم‌نظیر، صرفا یک توصیه‌ی سیاسی نیست بلکه یکی از اصلی‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی و از عوامل تعیین‌کننده‌ی پیروزی کشور در مواجهه با فشار‌ها و تهدید‌های خارجی به شمار می‌آید. شکر این موهت الهی نیز در گرو آن است که آحاد جامعه به‌ویژه نخبگان فکری، رسانه‌ای و سیاسی، صیانت از وحدت را بر هرگونه منفعت جناحی و رقابت کوتاه‌مدت ترجیح دهند و از دامن زدن به اختلافات سیاسی یا برجسته‌سازی شکاف‌های اجتماعی پرهیز کنند.

واقعیت آن است که پس از ناکامی دشمن در عرصه‌های مختلف، از جنگ تحمیلی گرفته تا فشار‌های اقتصادی، محاصره‌ی تبلیغاتی و عملیات روانی، یکی از مهم‌ترین راهبرد‌های او، ایجاد تفرقه و تجزیه‌ی اجتماعی برای جبران شکست‌های خود بوده است. از همین رو، ضروری است همه‌ی کسانی که دل در گرو اسلام، انقلاب و یا استقلال و سربلندی ایران دارند، بیش از گذشته برای پاسداری از صفوف منسجم و به‌هم‌پیوسته‌ی ملت اهتمام ورزند و اجازه ندهند اختلافات، به نزاع و دوگانگی اجتماعی تبدیل شود. مسئولیت تاریخی امروز، آن است که هر فرد و هر نهاد، مظهر یکپارچگی باشد. تأکیدات مکرر رهبر انقلاب در ماه‌های اخیر نیز مؤید همین معناست. ایشان در پیام‌های مرتبط با سالروز افتتاح مجلس شورای اسلامی و نیز در مناسبت هفته‌ی قوه‌ی قضائیه، بر حرکت یکپارچه‌ی قوای سه‌گانه تأکید ویژه داشتند و انسجام در سطوح مختلف حکمرانی را لازمه‌ی عبور موفق کشور از چالش‌ها دانستند. حتی در نام‌گذاری سال نیز پیوند میان پیشرفت و همبستگی ملی مورد توجه قرار گرفته؛ آنجا که «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» به عنوان افق حرکت کشور معرفی شد. این نگاه نشان می‌دهد که پیشرفت اقتصادی، اقتدار سیاسی و امنیت در سایه وحدت و هم‌صدایی ملی امکان تحقق پیدا می‌کند.

بر این اساس، حفظ انسجام ملی یک ضرورت راهبردی برای آینده‌ی ایران است که با تحرکات تاکتیکی سیاسی نباید آسیب بخورد. هر اندازه دشمن در طراحی سناریو‌های اختلاف‌افکنانه سرمایه‌گذاری کند، استحکام پیوند میان مردم و آرمان‌های مشترک آنان می‌تواند این نقشه‌ها را بی‌اثر سازد. تجربه نیز نشان داده است که هرگاه ملت ایران یکپارچه در میدان حاضر شده، دشمن ناگزیر به عقب‌نشینی بوده است. روی نقشه تنها خلیجی که آمریکایی‌ها راه بازگشت به خانه را پیدا کردند، «خلیج خوک‌ها» بوده است؛ اینجا خلیج فارس است که با متجاوزان چندان مهمان‌نواز نیست. سکه‌ی رفتار امروز ما، شیر و خطی به جز دشمن مشترک و اتحاد مقدس ندارد. حفظ هردوی این مولفه‌ها در حافظه جامعه ضروری است تا به گفته امام شهید «دشمن مأیوس شود!».

منبع: فارس