اسکویشی‌های محبوب؛ سرگرمی فانتزی یا بمب سرطان‌زا؟!

باشگاه خبرنگاران جوان- اسباب‌بازی‌های «دامپلینگ فشاری» که در بازار ایران بیشتر با نام کلی «اسکوییشی» (Squishy) شناخته می‌شوند، در ماه‌های اخیر به یکی از پرطرفدارترین ترند‌های اسباب‌بازی در سراسر جهان تبدیل شده‌اند. این دسته از اسباب‌بازی‌ها که به دسته‌ای از محصولات تعبیر می‌شود، عروسک‌های بسیار نرم و انعطاف‌پذیری هستند که از موادی مانند پلی‌اورتان یا سیلیکون‌های خاص ساخته می‌شوند. طراحی «دامپلینگ» که به شکل یک خمیر بخارپز محبوب در فرهنگ شرق آسیاست، به همراه سبد بخارپز پلاستیکی کوچک‌شان، ظاهر نمادین آنها را تشکیل می‌دهد که در حین فشردن، شکلی بامزه و جذاب پیدا می‌کنند.

این دسته از محصولات در شش ماه گذشته به یکی از ترند‌های فضای مجازی تبدیل و در بازار‌های جهانی و همچنین در ایران، با مخاطبان بسیاری مواجه شده است. یکی از دلایل جذابیت این اسباب‌بازی برای کاربران، تحریک حس لامسه (Satisfying) عنوان شده است. فشردن این اسباب‌بازی‌ها حس بسیار لذت‌بخشی به انگشتان می‌دهد. این ویژگی باعث شده در ویدیو‌های شبکه‌های اجتماعی (مثل تیک‌تاک و اینستاگرام) به شدت ترند شوند.

از سوی دیگر، عملکرد آنها مشابه توپ‌های ضد استرس است. فشردن آنها در لحظات اضطراب یا برای سرگرم شدن دست‌ها هنگام کار یا درس خواندن، برای بسیاری از نوجوانان و حتی بزرگسالان آرام‌بخش عنوان شده است. در کنار همه این مزیت‌ها، سبک طراحی آنها که به اصطلاح «کاوایی» (بامزه) است، باعث می‌شود به عنوان وسیله‌ای تزئینی روی میز تحریر یا قفسه‌ها نیز طرفدار داشته باشند.

این محصول که عمدتاً در چین تولید می‌شود، مشابه دیگر محصولات اسباب‌بازی چینی در سال‌های گذشته، به صورت رندوم و شانسی فروخته می‌شود. همین مرموز بودن بسته‌ها، یکی از جذابیت‌های اصلی برای کاربران عنوان شده است که با خرید هر بسته، شانس خود را در واقع می‌آزمایند.

دامپلینگ‌های فشاری یا اسکوییشی‌ها معمولاً برای کودکان بالای ۶ سال طراحی شده‌اند، اما جذابیت‌های بصری و کاربری آنها سبب شده تا نوجوانان و بزرگسالان نیز از مصرف‌کنندگان این اسباب‌بازی جدید بازار باشند. 

در ایران، این اسباب‌بازی‌ها به راحتی در فروشگاه‌های لوازم‌التحریر (لوازم تحریر فانتزی)، اسباب‌بازی‌فروشی‌های سطح شهر و فروشگاه‌های آنلاین با نام‌های «اسکوییشی»، «اسکوییشی دامپلینگ» یا «اسکوییشی بخارپز» خرید و فروش می‌شوند. پیش‌بینی می‌شود با وجود این جذابیت، انتشار خبری مبنی بر عدم رعایت استاندارد‌های بهداشتی در برخی از این محصولات، بازار دامپلینگ‌ها را با چالش جدی در سطح جهان مواجه کند. 

یک هشدار ایمنی بسیار مهم در سراسر اروپا، از جمله کشور یونان، برای اسباب‌بازی‌های محبوب کودکان معروف به «دامپلینگ‌های فشاری» (Squeezy Dumplings یا Squishy Dumplings) صادر شده است. این اسباب‌بازی‌های نرم و انعطاف‌پذیر که در ظرف‌های پلاستیکی کوچکی شبیه به سبد‌های بخارپز به همراه یک عروسک فشاری به شکل دامپلینگ در داخل آن فروخته می‌شوند، به دلیل وجود مقادیر به‌شدت خطرناک و بالای ماده شیمیایی «بنزن» (یک ماده سرطان‌زای شناخته‌شده) از بازار جمع‌آوری می‌شوند.

مقامات بریتانیا در اتحادیه اروپا اعلام کرده‌اند که این محصولات به دلیل وجود مقادیر به‌شدت خطرناک و بالای ماده شیمیایی «بنزن» (یک ماده سرطان‌زای شناخته‌شده) از بازار جمع‌آوری می‌شوند. براساس این اطلاعیه، دامپلینگ‌ها (اسکوییشی ها) استاندارد‌های ایمنی اسباب‌بازی اتحادیه اروپا را برآورده نمی‌کنند. آزمایش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که غلظت بنزن در لایه بیرونی این اسباب‌بازی بسیار فراتر از حد مجاز است؛ به طوری که با ثبت رقم ۲۰ میلی‌گرم در کیلوگرم، به چهار برابر حد قانونی مجاز در بریتانیا (که حداکثر ۵ میلی‌گرم در کیلوگرم است) می‌رسد.

بنزن یک ماده شیمیایی بی‌رنگ و خوش‌بو است که در صنایع پلاستیک‌سازی و رنگ‌رزی کاربرد دارد. تماس با این ماده، به‌ویژه در کودکان، می‌تواند باعث سوزش و تحریک چشم‌ها، بینی، گلو، پوست و دستگاه گوارش شود. خطرات طولانی‌مدت آن نیز شامل مشکلات جدی سلامتی است، چرا که بنزن در گروه یک مواد سرطان‌زا قرار دارد و با بیماری لوکمی (سرطان خون) و سایر انواع سرطان‌ها مرتبط است.

در هفته‌های اخیر بسیاری از این محصولات در سطح فروشگاه‌های اروپا جمع‌آوری شده است که از جمله این موارد می‌توان به جمع‌آوری هزار دامپلینگ از سطح فروشگاه‌های شهر هال (آلمان) اشاره کرد. مسئولان اعلام کرده‌اند که والدین حتماً اصالت محصولات را بسنجند و سپس آن را در دسترس فرزندان خود قرار دهند. 

در ایران به دلیل اینکه این محصولات که عمدتاً به صورت قاچاق وارد کشور می‌شوند، تشخیص و ارزیابی آنها با موانعی همراه است. عدم نظارت کافی بر واردات اسباب‌بازی‌های فانتزی و وفور نسخه‌های تقلبی و بی‌کیفیت در بازار در نهایت سطح هشدار درباره تهیه این محصولات را بالا می‌برد.

بیشتر این محصولات از طریق واسطه‌های کوچک و بدون گذراندن استاندارد‌های ایمنی سخت‌گیرانه وارد کشور می‌شوند؛ به همین دلیل اطلاع‌رسانی سریع و جمع‌آوری این کالا‌ها وجود ندارد؛ از این منظر ممکن است کالایی که سرطان‌زا تشخیص داده می‌شود، همچنان در ویترین مغازه‌های ایران باقی بماند.

تماس مداوم پوست دست کودک با این مواد سمی می‌تواند باعث درماتیت (حساسیت پوستی)، قرمزی و خارش شود. اگر کودک عادت داشته باشد دستش را به دهان یا چشم ببرد، خطر جذب سیستمیک این مواد سمی افزایش می‌یابد. از سوی دیگر، بافت این محصولات عمدتاً گرد و غبار را به خود جذب می‌کند و به دلیل کوچک بودن ابعاد آن، تهیه آن برای کودکان زیر سه سال توصیه نمی‌شود.

منبع: تسنیم